Korzystanie z nadmiernie zużytego ogumienia jest niebezpieczne, dlatego należy regularnie kontrolować jego stan. Z naszego poradnika dowiesz się m.in. na co należy zwrócić uwagę w codziennym użytkowaniu oraz jak mierzyć bieżnik opony.

zniszczone opony nie nadają się do użytku

Zużyte, a tym bardziej popękane opony nie nadają się do użytku.

Jakie opony są zużyte?

  • ogumienie, które posiada uszkodzenia uniemożliwiające jego dalsze użytkowanie

  • sparciałe opony, które z racji wieku nie nadają się do dalszej eksploatacji

  • te, w których osiągnięta została dopuszczalna grubość bieżnika

Jaki rodzaj zużycia wyklucza opony z dalszego użytku?

  • zdarta opona z bieżnikiem poniżej 1,6 milimetra

  • separacja elementów, w tym odklejenie bieżnika

  • zdeformowanie lub odkrycie drutówki (elementu, na którym guma montowana jest na feldze)

  • plamy, odparzenia wewnątrz opony na warstwie butylowej (tak zwane zużycie marmurkowate)

  • wybrzuszenia, deformacje na boku związane z pęknięciem nitek osnowy

  • wszelkie przecięcia i rozdarcia gumy (nawet powierzchowne)

Jeśli zauważymy którykolwiek z powyższych objawów, należy zwrócić się po opinię do profesjonalnego serwisu. Bieżnik zarówno opon letnich, jak i zimowych należy regularnie sprawdzać. Zwróć uwagę, że ścieranie opon od wewnątrz również jest problemem. Dlatego weryfikacja ogumienia powinna mieć miejsce przynajmniej raz na sezon.

Jakie są rodzaje zużycia opon i po czym je rozpoznać?

Możemy wymienić następujące typy zużycia bieżnika:

  • zużycie normalne – występuje, gdy guma zużywa się w sposób jednolity, na całej szerokości i obwodzie,

  • zużycie niesymetryczne – czyli nierównomierne zużycie opon pojawia się, gdy jedna ze stron niszczy się szybciej niż druga lub uwidacznia się tzw. ścinanie opon. Może być to związane z nieprawidłową zbieżnością kół,

  • zużycie okrągłe (barków) – przejawia się większą wysokością bieżnika na środku niż na barkach,

  • zużycie środka (wklęsłe) – ma miejsce, gdy podróżujemy ze zbyt wysokim ciśnieniem w kołach. Strefa kontaktu ograniczona jest do środkowej części bieżnika, co powoduje szybkie zużycie tej strefy. Może być to spowodowane np. nagłym hamowaniem na zablokowanych kołach w przypadku samochodów niewyposażonych w ABS lub problemami z jakością danej opony.

  • zużycie miejscowe,

  • ząbkowanie.

dwa typowe zużycia opon wynikające z nieprawidłowego ciśnienia w oponach.

dwa zużycia opon wynikające z  zawieszenia pojazdu lub złego wyważenia kół.

Ząbkowane opony - objawy 

Często występującą formą zużycia jest ząbkowanie. Przejawia się ono nierównomiernym ścieraniem klocków bieżnika, przybierającym formę ząbków. Są one widoczne i wyczuwalne przy dotknięciu dłonią. Jest to zjawisko w zasadzie nieuniknione, jednak intensywność może być różna i zależy od bardzo wielu czynników, takich jak:

  • dopasowanie konkretnego modelu opony do samochodu i jego typu zawieszenia,

  • niewłaściwe ciśnienie i obciążenie pojazdu,

  • źle dobrane indeksy: prędkości i nośności do auta,

  • stan elementów zawieszenia.

Opony silnie ząbkowane mogą być uciążliwe w użytkowaniu ze względu na generowany hałas i drgania. Aby zmniejszyć skalę problemu, warto co 10 000 km rotować koła, przestrzegać właściwego ciśnienia i obciążenia. a także dbać o stan elementów zawieszenia.

Głębokość bieżnika a własności trakcyjne opony

Ogumienie o minimalnej dopuszczalnej głębokości jest bez porównania gorsze od tego z całym bieżnikiem, zwłaszcza jeśli chodzi o zjawisko aquaplaningu i kierowalność na mokrej nawierzchni.

Dopuszczalna głębokość bieżnika w oponach, która wynosi 1,6 milimetra, na mokrej nawierzchni zapewnia tylko 40% przyczepności nowej sztuki. Ze względu na tę prawidłowość, zalecana grubość bieżnika opony letniej jest inna, niż dopuszczalny bieżnik opony zimowej.

Minimalna wysokość bieżnika opony zimowej i letniej

Aby ogumienie było bezpieczne, należy regularnie kontrolować bieżnik. Znaczniki na oponach znajdziesz w sześciu miejscach zaznaczonych skrótem TWI (Treadwear Indicator). Wskazują one dopuszczalne zużycie bieżnika opony wynoszące 1,6 milimetra. Kiedy wysokość klocków dojdzie do poziomu wskaźnika, należy wymienić ogumienie na nowe.

Jak zmierzyć bieżnik opony? Dokładny pomiar TWI opony można przeprowadzić za pomocą specjalistycznych miarek, jak również przy pomocy monety czy zapałki.

Wskaźnik zużycia opony - standardy marki Continental
 

Marka Continental we wszystkich swoich produktach stosuje odpowiednie oznaczenia głębokości bieżnika. Każda opona zaopatrzona jest we wskaźnik TWI oznaczający minimalną prawnie dopuszczoną głębokość bieżnika.
 

Należy jednak pamiętać, że ta wartość została określona jeszcze w latach 90tych XX wieku. Wszystkie opony koncernu Continental zaopatrzone są w dodatkowy wskaźnik zużycia. Opony letnie we wskaźnik na głębokości 3 mm a opony zimowe we wskaźnik zużycia na poziomie 4 mm.  Wynika to z faktu, że wraz ze spadkiem głębokości bieżnika obniża się zdolność opony do odprowadzania wody.
 

Nasze badania wskazują, że poziom 3 mm dla opony letniej to minimalna wysokość bieżnika przy której opona zapewnia bezpieczeństwo podczas hamowania na mokrej nawierzchni. Poniżej tej wartości następuje radykalny spadek wydajności ogumienia i drastyczny wzrost długości drogi hamowania. Dla opony zimowej znacznik wskazuje 4 mm ze względu na fakt, że opona zimowa musi poradzić sobie z dużo trudniejszymi warunkami takimi jak śnieg czy błoto pośniegowe.

Paweł Skrobisz 

Kierownik Działu Technicznego

continental logo

wskaźnik twi na oponie

Znacznik zużycia opony wskazuje dopuszczalne zużycie bieżnika opony wynoszące 1,6 milimetra.

Zużyte opony a wypadki

Wpływ zużycia opon na bezpieczeństwo można rozpatrywać dwojako:

  • po pierwsze: wpływ na zachowanie ogumienia i jego parametry. Płytki bieżnik to większe prawdopodobieństwo kłopotów z opanowaniem samochodu, zwłaszcza na mokrej jezdni, a co za tym idzie większa podatność na aquaplaning,

  • po drugie: prawdopodobieństwo wypadku, wynikającego ze złego stanu kół. Chodzi tu o pęknięcie, odklejenie się bieżnika, zejście opony z felgi itp.

Na naszym portalu już wielokrotnie zwracaliśmy uwagę na to, kiedy należy dokonać wymiany opon i jakie ryzyko niesie ze sobą poruszanie się na starych sztukach. ADAC obliczył, że ok. 7-8% interwencji technicznych udzielanych unieruchomionym pojazdom na drodze dotyczy uszkodzeń ogumienia. Z kolei badania przeprowadzone przez organizację DEKRA wykazały, że 37% wypadków w Niemczech, wynikających z defektów technicznych pojazdów, spowodowanych było awariami opon.

Aby zapobiec przykrym niespodziankom na drodze, najlepiej jest przynajmniej raz w tygodniu lub chociaż przed dłuższą podróżą dokładnie zbadać kondycję ogumienia – przez pomiar bieżnika opony i zadbanie o odpowiedni poziom ciśnienia.

uszkodzona opona

Zużyta opona może pęknąć w czasie jazdy.

Jak dbać o opony?

Zużycie opon letnich, zimowych czy całorocznych w dużym stopniu zależy od kierowcy. To jak długo na nich pojeździsz i czy powodem ich wymiany będzie zużycie bieżnika lub uszkodzenie opony, związane jest z następującymi czynnikami:

  • właściwym ciśnieniem,

  • przestrzeganiem maksymalnego obciążenia,

  • warunkami użytkowania (miasto, trasa, tereny podgórskie, ilość zakrętów),

  • stylem jazdy, nagłym hamowaniem, przyśpieszaniem,

  • odpowiednim sezonowym przechowywaniem (odpowiednie warunki, pozycja),

  • unikaniem gwałtownych najazdów na przeszkody (dziury w drodze, krawężniki),

  • kontrolą stanu technicznego pojazdu (geometria, zbieżność, stan zawieszenia).

Kiedy reklamować opony?
 

Nie można wykluczyć, że anormalne zużycie może być związane z wadami fabrycznymi opony. Jeśli wiemy, że użytkowaliśmy koła w sposób właściwy (respektując zalecane ciśnienie i dopuszczalne obciążenia), stan naszego samochodu jest bez zarzutu, a mimo to ogumienie się niszczy, może to sugerować problem z jego jakością. Mogą być z tym związane zwłaszcza zbyt szybkie zużycie oraz wszelkiego rodzaju awarie miejscowe.

Najistotniejszą kwestią wydaje się regularna kontrola właściwego ciśnienia w kołach. Ważne jest tutaj słowo "właściwe", czyli zgodne z zaleceniami producenta i warunkami użytkowania. Ciśnienie nie powinno być ani zbyt wysokie, ani tym bardziej zbyt niskie. Pamiętajmy, że ciśnienie zaniżone o 20% powoduje skrócenie życia opony o 30%, ale też wydłuża znacznie drogę hamowania i zwiększa zużycie paliwa.

zadbane opony to gwarancja bezpieczeństwa

 Systematyczna kontrola stanu technicznego auta uchroni nas od przykrych niespodzianek na drodze (fot. Audi).

Kiedy powinienem zmienić opony?

Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna. O konieczności zmiany opon decyduje kilka czynników, m.in. wiek, stan techniczny czy po prostu indywidualne preferencje kierowcy. Regularne sprawdzanie bieżnika opon to podstawa.

Trwałość opon zimowych, całorocznych i letnich jest różna. Ogumienie zimowe wykonywane jest z innych mieszanek, które są mniej odporne na ścieranie. Szacuje się, że przebiegi zimówek mogą być o 15-30% mniejsze niż letnich egzemplarzy. Dodatkowo przebiegi te mogą się skrócić, kiedy są one użytkowane w temperaturze przewyższającej 10°C. W stosunku do wielosezonówek stosuje się bardzo podobne kryteria, a ich trwałość plasuje się pomiędzy oponami sezonowymi.

Najbardziej ogólna zasada dotycząca użytkowania opon mówi o tym, żeby nie używać wyposażenia, którego data produkcji przekroczyła 10 lat. Na ponad 10-letnich gumach da się jeździć, ale jest to już dużo bardziej niebezpieczne.
Pamiętajmy, że dbanie o stan techniczny swojego samochodu to oznaka troski nie tylko o swoje bezpieczeństwo, ale także o pasażerów.