Wystrzał opony podczas jazdy z dużą prędkością może zakończyć się tragicznie. Aby zapewnić sobie bezpieczeństwo, warto wiedzieć jak zachować się, kiedy już do takiej sytuacji dojdzie, a przede wszystkim jak jej zapobiegać.

Wystrzał opony może nastąpić w najmniej oczekiwanym momencie

Wystrzał opony może nastąpić w najmniej oczekiwanym momencie

Wystrzał opony - przyczyny

Zwykle pęknięcie opony jest efektem jej niewłaściwego użytkowania lub zużycia ogumienia. Najczęstsze przyczyny to:

  • jazda ze zbyt niskim ciśnieniem powietrza (3/4 przypadków),

  • najechanie na twardy lub ostry przedmiot (np. kamień, cegłę, butelkę),

  • przeładowanie pojazdu prowadzące do przegrzania ogumienia,

  • ciśnienie powietrza przekraczające zakres dopuszczalny przez producenta,

  • nadmierne zużycie lub jej wiek,

  • wada fabryczna – zwykle ujawnia się w ciągu pierwszych kilku tysięcy kilometrów przebiegu,

  • jazda z usterką układu hamulcowego powodującą rozgrzanie się koła.

Wybuch opony na osi kierowanej w ciężkim samochodzie dostawczym, kamperze, autobusie, ciężarówce lub ciągniku siodłowym z naczepą, niemal zawsze oznacza utratę panowania i jest szczególnie niebezpieczny. Wysoki profil pogłębia nagły przechył, a duża masa zwiększa siłę ściągającą w bok.

Każda awaria ogumienia jest groźna, niezależnie na której osi nastąpi! Wystrzał z przodu odczujesz jako mocne szarpnięcie i ciągnięcie kierownicy. Wystrzał z tyłu poczujesz natomiast przez siedzisko fotela. Tył pojazdu albo gwałtownie zarzuci, albo auto zacznie zachowywać się, jakby jechało po śliskiej jezdni.

Uwaga!
 

Wystrzał opony w tirze, ciężarówce lub naczepie stanowi wielkie zagrożenie również dla otoczenia. Rozerwana opona (napompowana zwykle do ciśnienia 8,5-9 bar) dzieli się na fragmenty, które są miotane na dużą odległość ze znaczną siłą. Potrafią nawet przebić podłogę kabiny.
 

Wystrzał opony - prawidłowe zachowanie

Aby nie dać się zaskoczyć, warto od czasu do czasu ćwiczyć techniki bezpiecznej jazdy. Wyrobisz sobie odruchy kontrolowania uciekającego tyłu lub przywracania do porządku przodu poszerzającego zakręty. Po wystrzale opony trzeba działać szybko i nie ma czasu na zastanawianie.

Wyrywającą się kierownicę trudno jest utrzymać jedną ręką nawet przez moment. Pamiętaj, że tylko pewne trzymanie kierownicy i prawidłowa pozycja na fotelu pozwolą na opanowanie auta w sytuacji zagrożenia. Nie zastosowanie się do tych zasad znacznie opóźnia naszą reakcję i może zakończyć się całkowitą utratą kontroli nad pojazdem.

pewne trzymanie kierownicy

By móc szybko zareagować, na kierownicy muszą spoczywać dwie ręce

Po wybuchu ogumienia zachowaj spokój. Wiele samochodów osobowych, nawet przy dużej prędkości, zachowuje równowagę (szczególnie te na oponach niskoprofilowych). Aby tak zostało, nie wolno jednak wykonywać gwałtownych ruchów. Chcąc bezpiecznie się zatrzymać, postępuj według poniższej instrukcji.

1) Łagodnie puszczaj pedał gazu – nagłe zdjęcie nogi może zachwiać pojazdem.
 

2) Nie naciskaj pedału hamulca – zazwyczaj odruchowo staramy się zatrzymać pojazd, jednak jest to bardzo duży błąd, przez który siła ściągająca pojazd w bok się zwiększy.
 

3) Jeśli już opanujesz samochód, pozwól mu powoli wytracić prędkość – łagodne hamowanie można zacząć przy prędkości 40-50 km/h.
 

4) Po wystrzale na przedniej osi można bardzo ostrożnie zaciągnąć hamulec ręczny – ale wyłącznie w sytuacji, gdy działa on tylko na koła tylne! Dzięki temu przeniesiesz część masy na tył i odciążysz przednią oś.

Jeżeli nie możesz w żaden sposób zapanować nad autem – dodaj gazu, tym więcej, im mniej dynamiczne jest Twoje auto. Dochodzi wówczas do skontrowania sił ściągających na boki i  w efekcie zmniejsza się wysiłek potrzebny do utrzymania kierownicy. Optymalne jest przyspieszenie natychmiast po wystrzale, aby wyprzedzić największe kłopoty. Po fazie zwiększenia prędkości i ustabilizowania pojazdu stopniowo zwolnij pedał gazu, by samochód sam się zatrzymał.

Trudność zadania polega na przezwyciężeniu psychiki, która każe natychmiast zatrzymać się w sytuacji zagrożenia. Kiedy już uda Ci się bezpiecznie wytracić prędkość, upewnij się, czy auto stanęło w bezpiecznym miejscu, i odpowiednio je oznacz trójkątem ostrzegawczym, znajdującym się na obowiązkowym wyposażeniu.

trójkąt ostrzegawczy

Pamiętaj o zabezpieczeniu miejsca zatrzymania pojazdu!

Wystrzał opony - jak zapobiegać?

Prawidłowo użytkowane ogumienie to gwarancja bezpieczeństwa i długiego okresu eksploatacji. Musisz przestrzegać więc kilku zasad:

  • Regularnie kontroluj ciśnienie powietrza. Co najmniej raz w tygodniu, przed każdą dłuższą podróżą i po znacznym spadku temperatury otoczenia, np. po przejściu frontu atmosferycznego. Dla pokonujących duże odległości oznacza to codzienną kontrolę - i nie ma w tym żadnej przesady.

  • Jeżeli najechałeś na twardy przedmiot lub dziurę, to przy pierwszej okazji obejrzyj koło z obu stron. Sprawdź, czy z boku nie pojawiły się przetarcia lub "bąbel" świadczący o zerwaniu kordu.

  • Unikaj wjeżdżania na krawężniki. Jeżeli musisz, to jedź najwolniej, jak się da.

  • Nie parkuj samochodu z  kołami dociśniętymi do krawężnika.

  • Możesz napompować opony azotem. Pozwala to zmniejszyć zmiany ciśnienia powietrza spowodowane różnicami temperatury zewnętrznej i temperaturę ogumienia podczas pracy.

  • Wybuch bywa poprzedzany niewyjaśnionym, wielodniowym uchodzeniem powietrza. Nadchodząca eksplozja opony może być sygnalizowana wzrastającym poziomem wibracji i temperatury pracującego ogumienia, nawet mimo właściwego ciśnienia.

Sprawdź, jak według specjalistów należy przygotować się do podróży: