Menu

Czy znalazłeś informacje, których szukałeś?

Ząbkowanie opon

aktualizacja: 07 stycznia 2019
Tomasz Młodawski, Michelin Polska

Twoje auto zaczęło nagle generować spory hałas i, choć daleko Ci do kierowcy Formuły 1, zastanawiasz się czy to nie zużyte łożyska?  Oczywiście nie można tego wykluczyć, ale znacznie częściej przyczyną problemu są wyząbkowane opony. Co to w ogóle jest, czym jest spowodowane i jak temu zapobiec?  Wszystkie odpowiedzi znajdziesz w poniższym artykule.

Krawedzie opony

 

„Ząbkowanie” jest efektem współpracy ogumienia z nawierzchnią drogi – nierównomiernym zużywaniem się bieżnika. W wyniku jednostajnego tarcia, ale z różnym naciskiem, klocki czoła opony ścierają się mocniej w pewnych miejscach jej styku z asfaltem.

Początkowo problem jest niezauważalny, jednak gdy się pogłębia, kierowca zaczyna odczuwać dyskomfort związany z rosnącym hałasem i silniejszym wibrowaniem auta, wtedy też objawy ząbkowania możemy dostrzec gołym okiem. Nazwę takiego zużycia nietrudno zdekodować, gdyż opona zaczyna przypominać wówczas tarczę piły z charakterystycznymi „ząbkami”.

Zobacz filmy i przeczytaj artykuł:

 

Najczęściej ząbkują opony tylnej osi nienapędowej (wleczonej).

 

 

Przyczyny ząbkowania opon

Na ząbkowanie opon najczęściej mają wpływ:

  • rzeźba bieżnika - ryzyko ząbkowania zwiększa się wraz z odległością między klockami bieżnika,

  • twardość mieszanki - twarde opony będą miały większą tendencję do ząbkowania i hałasowania,

  • ciśnienie opon - zbyt wysokie ciśnienie powoduje zwiększenie ryzyka ząbkowania,

  • stan zawieszenia i amortyzacja samochodu - zużyte amortyzatory i uszkodzone zawieszenie również zwiększają ryzyko ząbkowania,

  • styl jazdy kierowcy - gwałtowne przyśpieszanie i hamowanie będzie potęgowało zjawisko ząbkowania na osiach nienapędzanych; szybka jazda po krętych drogach będzie zacierać ślady ząbkowania,

  • zły stan nawierzchni dróg (nierówności, koleiny itd.), po których się poruszamy.

 

Gdzie powstaje ząbkowanie opon?
Gdzie powstaje ząbkowanie?

Schematy rotacji kół - zapobieganie ząbkowaniu opon

Aby zminimalizować ząbkowanie bieżnika trzeba systematycznie (co 8-10 tys. km lub przynajmniej raz na sezon) zmieniać pozycję opon w samochodzie.

Opony symetryczne i asymetryczne

Schemat pokazuje zalecany kierunek zmiany położenia opon w samochodzie dla aut wyposażonych w napęd na jedną oś, z zamontowanymi oponami asymetrycznymi i symetrycznymi.

Jak rotować opony?

Opony z bieżnikiem kierunkowym mogą być obracane według powyższego schematu, ale należy zdjąć opony z obręczy, aby zachować prawidłowy kierunek toczenia się opon.

 

Opony kierunkowe (bez zdejmowania opon z felg)

Jak rotować opony kierunkowe?

Schemat rotacji opon/kół dla samochodów wyposażonych w opony z bieżnikiem kierunkowym. Metoda ta nie wymaga demontażu opon.

 

Opony w samochodach z napędem 4x4 (te same rozmiary z przodu i z tyłu)

Jak rotować opony

Schemat rotacji opon/kół dla samochodów z ciągłym napędem 4x4. Rotacja powinna w tym przypadku zagwarantować odwrotny kierunek toczenia opon asymetrycznych i symetrycznych. W tym przypadku opony z bieżnikiem kierunkowym wymagają zdjęcia z obręczy.

 

Opony w samochodach z napędem 4x4 (różne rozmiary z przodu i z tyłu)

Jak rotowac opony w aucie z napędem 4x4?

Dla aut z napędem 4x4, które wyposażono w opony o różnych rozmiarach na przedniej i tylnej osi, zalecany jest następujący schemat rotacji opon/kół (widoczny obok). Dotyczy on samochodów z zamontowanymi oponami asymetrycznymi i symetrycznymi.

 

W sytuacji dużego "wyząbkowania" bieżnik opony można dotrzeć przy pomocy specjalnego urządzenia, które dostępne jest w niektórych serwisach ogumienia. Skraca się niestety przy tym żywotność opon. Warto podkreślić, że ten rodzaj zużycia nie powoduje bezpośrednio negatywnych skutków w zakresie bezpieczeństwa jazdy, a jedynie powoduje hałas, obniżając komfort jazdy.

Które samochody posiadają wielowahaczowe zawieszenie?

Zawieszenie wielowahaczowe tylnej osi można znaleźć w samochodach klasy wyższej (np. Mercedes-Benz klasy S, Renault Vel Satis), coraz większej liczbie aut klasy średniej (np. Opel Vectra, Ford Mondeo), a nawet klasy kompaktowej (np. Alfa Romeo 147, Ford Focus, VW Golf).

Co daje wielowahaczowe zawieszenie?

  • Wysoki komfort jazdy (m.in. zmniejszony hałas).

  • Dobre własności jezdne (doskonałe tłumienie drgań).

  • Wysoką przyczepność opon do podłoża w różnych warunkach jazdy.

 

Właściwa eksploatacja opon może uchronić nas przed nieprzyjemnymi konsekwencjami.
Właściwa eksploatacja opon może uchronić nas przed nieprzyjemnymi konsekwencjami.

 

Dlaczego w autach z wielowahaczowym zawieszeniem ząbkują opony?

Przyczyną takiego charakteru zużycia (ząbkowania) nie jest wada opon, lecz zmienny (nierównomierny) rozkład nacisków pomiędzy oponą a nawierzchnią, podczas pracy zawieszenia przy jeździe na wprost i w zakrętach. Powoduje on nierównomierne ścieranie się boków rzeźby bieżnika podczas ich kontaktu z podłożem.

Nierównomierny rozkład nacisków

Nierównomierny rozkład nacisków może mieć różne przyczyny, dlatego należy stosować się do poniższych zaleceń:

  • kontrolowanie geometrii kół pojazdu co najmniej raz w roku lub po każdej naprawie czy wymianie elementów układu zawieszenia,

  • montaż opon homologowanych przez producenta pojazdu (zalecane indeksy),

  • utrzymywanie zalecanego przez producenta pojazdu ciśnienia w kołach; zwiększenie ciśnienia o 10-15 % pomoże zapobiec ząbkowaniu,

  • prawidłowe wyważanie kół z zachowaniem właściwych procedur; operacja ta powinna być powtarzana, kiedy wyczuwamy drgania na kierownicy oraz najpóźniej po przejechaniu każdych 10 tys. kilometrów,

  • zastosowanie do wyważania sprawnego, skalibrowanego sprzętu oraz odpowiednich do rodzaju obręczy stożków i tarcz dociskowych,

  • poprzez regularną zamianę opon miejscami nazywaną rotacją, której sposób podany jest w instrukcji obsługi pojazdu; jeżeli instrukcja obsługi nie podaje określonego harmonogramu, dobrą, generalną regułą jest zamiana opon miejscami co każde 10 tys. do 15 tys. kilometrów.

 

Zobacz naszą bogatą ofertę!

Kopiowanie treści surowo wzbronione. Zobacz konsekwencje prawne
Napisz komentarz
Dodaj komentarz
Komentarze (5)
erte 2011-03-24
zjawisko popularne w autach typu kombi sluzbowe - czyli auto nie jezdzi dociazone jak to zostalo przewidzine przez producenta, do tego wielowachaczowe zawieszenie i opony o symetrycznym biezniku - 5tys km i kapcie do wywalenia... no chyba ze ktos jest chetny zalożyc sobie te laczki na przód - hałas niemilosierny Odpowiedz
ted 2012-10-12
erte 2011-03-24
zjawisko popularne w autach typu kombi sluzbowe - czyli auto nie jezdzi dociazone jak to zostalo przewidzine przez producenta, do tego wielowachaczowe zawieszenie i opony o symetrycznym biezniku - 5tys km i kapcie do wywalenia... no chyba ze ktos jest chetny zalożyc sobie te laczki na przód - hałas niemilosierny
Przejdź do komentarza
@erte zgadzam się z Tobą, jednakże problem leży w fakcie nadmiernego napompowania kół w stosunku do obciążenia. Jeżeli rozpiętosc jest od 2,2 do 2,5, to jeżeli jeżdzi jedna osoba samochodem powinna utrzymywać ciśnienie na poziomie 2,2 . Nie może też być zbyt niskie ciśnienie . Zbyt niskie ciśnienie w oponach to zwiększone opory toczenia, a więc zwiększone zużycie paliwa. To także nadmierne zużycie bieżnika opony po obu stronach. Osobiście doświadczyłem problemu ząbkowania opon, ponieważ nie zauważyłem, że mam 2,5 zamiast 2,2. Po zmniejszeniu ciśnienia do nakazanych 2,2 dla jednej osoby i po przejechaniu 3 tys km hałas pochodzący od opon znacznie się zmniejszył a sytuacja opon się poprawia - ząbki zmniejszyły się i wygładziły. Zaznaczam, że w drodze eliminacji hałasu zawieszenie włącznie z amortyzatoramy mam sprawdzone i jest z nim wszystko ok. Tak więc ciśnienie w opnach to podstawa działania w celu niedopuszczenia do ząbkowania opony. Pinujcie Państwo mechaników ogumienia bo tak naprawdę niewielu z nich są fachowcami w dziedzinie ogumienia. Odpowiedz
Dariusz Walisiak 2009-09-27
Tomasz, Na jakiej podstawie wnioskujesz iż, "Wielowahaczowy układ zawieszenia kół, wbrew powszechnej opinii, nie jest przyczyną ząbkowania bieżnika opon"? Pozdrawiam, Darek Odpowiedz
Tomasz Młodawski 2009-10-15
Wielowahaczowy układ poprostu nie zaciera zjawiska kierunkowego ścierania klocków bieżnika, które i tak istnieje. Poprzednie starsze układy zawieszenia skutecznie maskowały to zjawisko ścierając poprzecznie bieżnik, (miały za to inne mankamenty). Niemożna zatem winić układu wielowachaczowego za to, że nie zaciera/ukrywa zjawiska ząbkowania lecz je demaskuje. Reasumując konstrukcja wielowachaczu nie wpływa na intensywność zjawiska lecz jedynie odpowiada za to, że nierównomierne zużycie nie jest docierane. Wzamian otrzymujemy bardzo stabilne zawieszenie i lepszą sterowność/stateczność pojazdu. W dużym uproszczeniu możemy powiedzieć że winą jest wielowahacz lecz po dokładmy studium mechanizmów powstania zjawiska nie możemy tak mówić. Serdecznie pozdrawiam, Odpowiedz
Tomasz Młodawski 2009-10-15
Dodam jeszcze całkowite uproszczenie: Wielowahacz jest winien że zjawisko ząbkowania widać, natomiast nie jest jego przyczyną. Pzdr, Odpowiedz