Menu

Czy znalazłeś informacje, których szukałeś?

Temperatura opony

aktualizacja: 13 września 2018
OPONEO.PL

Lepsze osiągi, krótsza droga hamowania, optymalna przyczepność - na wszystkie te parametry ma wpływ temperatura. Dlaczego tak się dzieje? Dowiesz się z naszego artykułu.

Temperatura ma ogromny wpływ na właściwości ogumienia.

Temperatura ma ogromny wpływ na właściwości ogumienia.

 

Podczas użytkowania opon ważna jest zarówno temperatura na powierzchni bieżnika, jak i ta panująca wewnątrz opony. Im jest ona wyższa lub niższa, tym parametry, takie jak opory toczenia czy przyczepność, mogą się bardziej różnić. Należy być czujnym – gdy temperatura osiągnie punkt krytyczny może dość do uszkodzenia opony, a nawet jej wystrzału. Warto pamiętać, że dla prawidłowego funkcjonowania ogumienia istotna jest także temperatura otoczenia nie tylko w trakcie użytkowania, ale i podczas jego przechowywania.

Optymalna temperatura to optymalna przyczepność

Bardzo dobrze widać to na przykładzie opon sportowych, gdzie optymalna temperatura bieżnika, pozwalająca na wykorzystanie pełni osiągów opony, zawiera się przedziale od 70°C do 110°C. Niekiedy podczas wyścigów samochodowych można zaobserwować sytuację, gdy opony są ogrzewane specjalnymi kocami, co pomaga w utrzymaniu optymalnej temperatury (podobnie działa wężykowanie kierowców podczas neutralizacji).

Na codzień znaczenie odpowiedniej temperatury wewnątrz ogumienia nie jest aż tak wielkie, jednak warto o nim pamiętać. Każda opona podczas jazdy nagrzewa się najbardziej w strefie barku. Podczas jazdy na zakrętach temperatura wewnętrznych barków może być jeszcze wyższa (szczególnie na przedniej osi). Aczkolwiek w przypadku codziennej jazdy różnice w temperaturze elementów zewnętrznych i wewnętrznych nie są zauważalne.

 

temperatura opon

 Szczególnie podczas driftingu opony osiągają bardzo wysoką temperaturę.

 

Temperatura opony podczas eksploatacji

Podczas normalnej pracy temperatura ogumienia sięga ok. 60°C. W wyniku kontaktu opony z nawierzchnią i odkształceń w czasie toczenia temperatura modelu podczas jazdy stopniowo wzrasta. Okazuje się, że ma to wpływ na zużycie paliwa. Dlaczego tak się dzieje? Ze względu na fakt, że skłonność do rozpraszania energii spada wraz ze wzrostem temperatury.

Rozpraszanie energii to mechanizm odpowiedzialny za opory toczenia. Już po 30 minutach jazdy opona osiąga swoją optymalną temperaturę. Wówczas wraz ze wzrostem do ok. 60°C stopniowo spada i stabilizuje się poziom współczynnika oporów toczenia.

Temperatura powierzchni bieżnika podczas hamowania

W czasie hamowania wzrasta temperatura powierzchni bieżnika. Przykładowo w aucie wyposażonym w system ABS uniemożliwiający zablokowanie kół osiągnie ona ok. 70-80°C. W przypadku samochodu, który nie jest wyposażony w ABS może być to nawet 150 stopni, a na asfalcie mogą pozostać ślady gumy.

Odporność na przegrzanie

Jazda na długich dystansach, szczególnie z dużą prędkością, może prowadzić do wzrostu temperatury wewnątrz opon, jednak jej odpowiednia budowa zapewnia bezpieczeństwo i zwiększa odporność na tego typu sytuacje.

W ramach systemu oceny osiągów UTOQ opracowanego przez amerykański Departament Transportu DOT, temperatura jest jednym z trzech branych pod uwagę kryteriów. Jest to o tyle istotne, że każda opona sprzedawana na terenie USA musi posiadać oznaczenie UTOQ, a posiada je również spora część opon dostępnych w Europie.

W ramach systemu pod hasłem "temperatury" zawarta jest odporność modelu na przegrzanie oraz postępującą degradację, mogącą w efekcie doprowadzić do skrócenia żywotności opony.

W ramach testu UTOQ opony są sprawdzane w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych na certyfikowanych maszynach do testów wysokich prędkości. Wyniki sprawdzianu oznaczane są literami A, B i C, gdzie A jest oceną najwyższą.

 

wyniki testów UTOQ

Wyniki testów UTOQ przy wysokich prędkościach.

 

Opona, która uzyskała ocenę A zaliczyła 30 minutowy test z prędkością 115mph (185 km/h), model oznaczony literą B zaliczył próbę w takim samym czasie z prędkością 100 mph (160 km/h), lecz nie zaliczył próby 30 minutowej z prędkością 115 mph. Ocenę C uzyskują natomiast wszystkie te opony, które nie zaliczyły próby przy prędkości 100 mph.

Temperatura otoczenia opony

Specjaliści zajmujący się nowymi rozwiązaniami w branży oponiarskiej opracowują mieszanki gumowe w taki sposób, aby cechowały się one optymalną elastycznością, a zakres działania bieżnika pokrywał się ze strefą maksymalnej histerezy (dzieje się tak w temperaturach wyższych od temperatury zeszklenia gumy).

 

W 2007 roku producent Toyo Proxes R1A, R1R i R888 poinformował klientów, że w temperaturach poniżej 0°C guma może utracić swoje właściwości lepko-sprężyste, co skutkuje pojawieniem się pęknięć, a tym samym – niemożnością dalszego użytkowania modeli. Firma Toyo zalecała wówczas żeby nie używać, ani nie składować tych opon w temperaturach niższych od 0°C, a takie czynności jak montaż i demontaż przeprowadzać po 24-godzinnym przechowaniu opon w temperaturze 20°C.

 

Przykład modeli Toyo pokazuje skrajną sytuację, jednak obrazuje również jak ważnym elementem jest właściwe użytkowanie opon – w takim zakresie temperatur, w jakim jest to przewidziane przez producenta. Zgodnie z tym należy pamiętać, aby eksploatować opony letnie tylko podczas dodatnich temperatur, a opony zimowe kiedy zrobi się chłodniej.

Zastanawiając się, czy opony zimowe zakres temperatur mają podobny do modeli na lato, warto wziąć pod uwagę, że najczęściej za temperaturę graniczną między oponami letnimi a zimówkami uznaje się 7°C.

 

temperatura opon

Skład mieszanki gumowej różni się w przypadku opon letnich i zimowych.

 

Niekorzystny wpływ temperatury otoczenia

Nie tylko zbyt wysoka temperatura opony podczas jazdy może mieć negatywne skutki. Dla bezpieczeństwa i komfortu jazdy ważne jest również możliwie najmniejsze promieniowanie ultrafioletowe i krótkotrwała ekspozycja na wysokie temperatury.

 

Także zbyt niskie temperatury mogą nieść za sobą przykre skutki, co widać na przykładzie opon Toyo. Zimno może prowadzić do twardnienia mieszanki gumowej, a ciepło wpływa na szybsze starzenie oraz powstawania powierzchniowych pęknięć (szczególnie szybko postępujących przy towarzyszącemu wysokim temperaturom promieniowaniu UV). Dlatego zalecane jest przechowywanie opon w temperaturze od -5 do +35°C.

 

Właśnie dlatego ekspozycja na słońce, która jest niemożliwa do uniknięcia, wpływa na proces starzenia się opony oraz pogorszenie jej właściwości jezdnych. Na szczęście, mieszanki gumowe są wzbogacane o substancje redukujące te skutki. Składniki antystarzeniowe takie jak 6PPD i IPPD powstrzymują proces starzenia gumy.

 

zmiany starzeniowe na boku opony

 Siatka starzeniowa na boku opony.

 

Ciśnienie w oponach a temperatura

Tak jak w meteorologii badana jest zależność: ciśnienie atmosferyczne a temperatura, tak w motoryzacji sprawdzono wpływ temperatury na ciśnienie w oponach. Okazuje się, że im niższa temperatura, tym bardziej spada ciśnienie w oponach. Powietrze jest gazem, który kurczy się lub rozszerza w zależności od temperatury. Przyjmuje się, że ciśnienie zmienia się o 0,1 bara wraz ze spadkiem ciepła o 10 stopni. Przy -20°C może być to różnica nawet 0.4 bara.

Zależność ciśnienie a temperatura wpływa na optymalną częstotliwość użycia kompresora. W okresie zimowym zaleca się częstsze niż latem kontrolowanie ciśnienia, a przy wyjątkowym mrozie –  nawet codziennie.

Jak powstrzymać negatywny wpływ temperatury?

Temperatura ma wpływ na niemal wszystkie osiągi opon, dlatego tak ważna jest świadomość kierowców odnośnie jej oddziaływania. Od niej może zależeć trwałość modelu, opory toczenia, przyczepność oraz ogólny poziom bezpieczeństwa jazdy. Ponieważ ocena temperatury ogumienia i jej monitorowanie jest dość kłopotliwe dla zwyczajnych kierowców, z pomocą mogą przyjść systemy monitorujące ciśnienie oraz temperaturę opony, które są coraz popularniejsze i pozytywnie wpływają na jakość podróżowania.

Aby ogumienie było bezpieczne i gwarantowało najlepsze osiągi, należy przestrzegać kilku podstawowych zasad:

  • używanie opon o prawidłowym indeksie nośności,

  • regularna kontrola oraz utrzymywanie prawidłowego ciśnienia w oponach,

  • dostosowywanie prędkości jazdy do indeksu prędkości opon,

  • niedoprowadzanie do przegrzania poprzez zbyt długą jazdę na granicy indeksu prędkości opon,

  • przeprowadzanie kontroli stanu opon,

  • w miarę możliwości parkowanie samochodu w miejscach, które nie są narażone na intensywne nasłonecznienie,

  • przechowywanie opon w optymalnych warunkach (w temperaturach nie niższych niż -5 i nie wyższych niż +35, w miejscach nie narażonych na promieniowanie UV),

  • okresowe przeprowadzanie konserwacji opon specjalnymi preparatami.

Kopiowanie treści surowo wzbronione. Zobacz konsekwencje prawne
Napisz komentarz
Dodaj komentarz
Oponeo na świecie
Belgique
(français)
België
(nederlands)
Česká republika
Deutschland
Éire
España
France
Italia
Magyarország
Nederland
Österreich
Slovenská republika
Türkiye
United Kingdom
USA