Na nasze opony działają różne siły. Grawitacja, opór powietrza, przyczepność nawierzchni, masa i wiele innych. Samochód chcąc się poruszać, musi te siły przezwyciężać. Opór toczenia wpływa nie tylko na osiągi, ale przede wszystkim na nasze portfele. Sprawdź, czym jest współczynnik tarcia tocznego i co może oznaczać dla użytkownika.

Czym jest opór toczenia opony? 

Gdyby zupełnie gładka opona toczyła się po idealnie równej nawierzchni, nie podlegałaby zewnętrznemu spowalnianiu. Niestety, rzeczywistość jest zupełnie inna. Na nasz pojazd działają siły fizyki, które utrudniają poruszanie. Mimo to wciąż jesteśmy w ruchu, a elementy przeciwdziałające temu, nazywamy właśnie oporem toczenia. Jest to zoptymalizowany stosunek między wkładaną w poruszanie energią a zewnętrznymi czynnikami spowalniającymi.

Na nasze koła w trakcie jazdy działają różne siły.

Na nasze koła w trakcie jazdy działają różne siły.

Jak opory toczenia wpływają na spalanie? 

W trakcie jazdy opona cyklicznie ugina się w kontakcie z nawierzchnią, by po momencie wrócić do swojego pierwotnego kształtu. Powstające w ten sposób chwilowe odkształcenia są przyczyną utraty energii, której odzyskanie wiąże się dla nas z dodatkowymi kosztami. 

Opory toczenia stanowią 70% sił działających na nasze opony. Utrudniona aerodynamika sprawia, że pokonanie tej samej odległości wiąże się z większym zużyciem paliwa.

Opory toczenia opon a zużycie paliwa.

Niskie opory toczenia samochodu to nawet 0,25 litra paliwa mniej przy pokonanych 100 km. Ilość może nie wydawać się imponująca, ale jeśli zestawimy to z tym, że kierowca w naszym kraju przeciętnie pokonuje ok. 20000 km rocznie, to oszczędność może być odczuwalna.

Obejrzyj nasz filmik i sprawdź jak opony wpływają na oszczędności w zużyciu paliwa!

Warto wiedzieć!

Niskie opory toczenia to nie tylko mniejsze spalanie paliwa.

…odpowiednio zoptymalizowane tarcie toczne pozwala również na oszczędniejsze zużycie płynów eksploatacyjnych samochodu.

Opony o niskim oporze toczenia mają także pozytywny wpływ na środowisko, obniżając emisję CO2 do atmosfery.

Co wpływa na wysokość oporów toczenia? 

Na poziomy oporów toczenia naszych opon wpływa kilka kluczowych czynników. Najważniejsze z nich to:

  • Opór aerodynamiczny – czyli opór, który stawia naszym kołom otaczające je powietrze. Wartość oporu aerodynamicznego opony rośnie wraz z prędkością i może stanowić od 0% do 15% całkowitej wartości oporów toczenia. 

  • Masa – im mniejsza jest masa pojazdu i ogumienia, tym niższe są opory toczenia. Lżejszą wagą cechują się wąskie opony niskoprofilowe. Wysokość modelu ma również wpływ na jego sztywność, im jest ona niższa, tym mniejsze są opory. 

  • Budowa i kształt bieżnika – zastosowana mieszanka i zoptymalizowany kształt bieżnika mogą obniżyć współczynnik tarcia tocznego nawet o 60%.

  • Mikropoślizg – to zjawisko związane z utratą przyczepności w wyniku powstających odkształceń na przestrzeni opony. Poszczególne jej części ulegają minimalnym poślizgom, wytracając energię. Udział tego zjawiska w oporach toczenia jest stosunkowo niewielki. Przy jeździe na wprost jest on mniejszy niż 5%. Może ulegać wzrostowi w przypadku gwałtownego przyśpieszania, hamowania lub nagłej zmiany kierunku. 

  • Poziom ciśnienia w oponie niedostateczny poziom ciśnienia powoduje wzrost przylegania ogumienia do nawierzchni. Zbyt niskie bary w oponie wiążą się ze zwiększeniem oporów toczenia nawet o 30%.

Wpływ poszczególnych zjawisk na opór toczenia pokazany jest na prostym schemacie:

O oporach toczenia - schemat

Obniżenie poziomu oporu toczenia = spadek przyczepności opony. Czy to prawda? 

Panuje przeświadczenie, że negatywnym skutkiem obniżania poziomu oporu toczenia jest spadek przyczepności. Stwierdzenie to miało pokrycie w rzeczywistości w przypadku starszych modeli. Współczesna technologia oraz zaawansowane mieszanki gumowe przystosowane do produktów o niskich oporach niwelują negatywne skutki, zapewniając wysoką trwałość i  przyczepność opon.

Poniższy wykres pokazuje zależności: współczynnik przyczepności opony a opory toczenia, biorąc pod uwagę różne rodzaje mieszanek.

opory-toczenia_XKQ-0

Opór toczenia a etykieta opony. Jak czytać oznaczenia?

Do 2012 roku jedynym sposobem na sprawdzenie oporów toczenia modelu było zapoznanie się z opisami handlowymi, opiniami kierowców, wynikami testów ADAC lub magazynów motoryzacyjnych. Sytuacja zmieniła się wraz z wejściem w życie obowiązkowych etykiet, które dotyczą: efektywności paliwowej, przyczepności (hamowanie na mokrej nawierzchni) oraz głośności opon. Od tego momentu możemy łatwo sprawdzić poziom oporów toczenia w nowej oponie (oznaczone czerwoną ramką na ilustracji). Im wyższa klasa paliwowa, tym niższy współczynnik tarcia toczonego.

Jak wybrać opony o niskim oporze toczenia?

Klasy opon: Panuje przekonanie, że im droższa opona, np. należąca do segmentu klasy premium (polularnie nazwane, jako opony klasy AA), tym mniejsze opory toczenia. Tymczasem sprawdza się to tylko w niektórzych przypadkach. opony o najmniejszym oporze toczenia należą do różnych klas i przedziałów cenowych. Klasyfikacja opon ze względu na cenę, nie jest najlepszym rozwiązaniem, warto porównać etykiety opon należących do różnych klas (popularnie funkcjonują jako: opony klasy B, opony klasy C).

Etykieta opony

Etykieta opony - opis.

Opór toczenia opony – tabela: 

Efektywność paliwowa określana jest na podstawie współczynnika oporu toczenia – RRC. Im wyższy jest współczynnik, tym niższa klasa efektywności i większe zużycie paliwa. Wyznaczniki dla poszczególnych kategorii ilustrują poniższe tabele.

Klasa efektywności:

RRC w kg/t:

 

   Samochody osobowe:

Samochody dostawcze:

A

RRC ≤ 6,5

RRC ≤ 5,5

B

6,6 ≤ RRC ≤ 7,7

5,6 ≤ RRC ≤ 6,7

C

7,8 ≤ RRC ≤ 9,0

6,8 ≤ RRC ≤ 8,0

D

-

 

E

9,1 ≤ RRC ≤ 10,5

8,1 ≤ RRC ≤ 9,2

F

10,6 ≤ RRC ≤ 12,0

9,3 ≤ RRC ≤ 10,5

G

RRC ≥ 12,1

RRC ≥ 10.6