Opony mają kluczowy wpływ na bezpieczeństwo jazdy, dlatego regularnie przypomina się kierowcom o sezonowej wymianie czy kontroli ciśnienia. Czy jednak powszechna obecność takich informacji przekłada się na rzeczywistą wiedzę użytkowników samochodów? Sprawdziliśmy to w badaniu ankietowym przeprowadzonym wśród polskich kierowców.
Badanie zrealizowała na zlecenie Oponeo.pl, agencja badawcza SW Research. Badanie ankietowe przeprowadzone zostało na reprezentatywnej grupie ponad 1000 kierowców z różnych obszarów Polski. W badaniu były brane pod uwagę wyłącznie odpowiedzi osób, które posiadają prawo jazdy.
Jak Polacy oceniają swój stan wiedzy o oponach?
W pierwszej kolejności badani zostali poproszeni o odpowiedź na pytanie dotyczące wpływu stanu opon na bezpieczeństwo jazdy. Aż 96% ankietowanych uznało, że jest on raczej duży lub bardzo duży. Jest to bardzo dobra informacja, która mówi o tym, że polscy kierowcy są świadomi tego, że dobra kondycja ogumienia przekłada się na bardziej pewną, kontrolowaną jazdę, a także na mniej wypadków na drogach.
Niestety, jednocześnie wyniki wskazują, że ponad połowa respondentów nie ocenia swojej wiedzy na temat ogumienia wysoko – 34% określiło ją jako średnią, 13% jako niską, a 5% jako bardzo niską. Co ciekawe, kobiety okazały się bardziej krytyczne wobec swojej wiedzy niż mężczyźni. Częściej oceniały one, że ich wiedza jest raczej słaba i słaba. Takie odpowiedzi wybrało aż 28% ankietowanych kobiet oraz tylko 9% mężczyzn.
Sezonowa wymiana opon – polscy kierowcy znają zasady, ale czy się do nich stosują?
Opony spełniają swoje zadanie i zapewniają odpowiedni poziom bezpieczeństwa, gdy kierowcy stosują się do podstawowych zasad ich eksploatacji. Kluczowe znaczenie ma przede wszystkim korzystanie z ogumienia dopasowanego do warunków pogodowych oraz pory roku.
Zapytaliśmy respondentów, kiedy zaleca się wymianę opon letnich na zimowe. Zgodnie z rekomendacjami specjalistów, optymalny moment na wizytę w zakładzie wulkanizacyjnym przypada wówczas, gdy średnia dobowa temperatura spada poniżej 7°C, co ma kluczowe znaczenie dla zachowania odpowiednich parametrów przyczepności i bezpieczeństwa na drodze.
Konieczności wymiany opon w takim okresie świadoma była ponad połowa ankietowanych (60%). Jest to zdecydowanie duży odsetek i tak wysoki poziom świadomości powinien cieszyć. Niestety nie pokrywa się on z praktyką. Jak wiemy z badań „Czy Polacy wymieniają sezonowo opony?”, które zostały przeprowadzone przez Oponeo.pl w ubiegłym roku, prawie 40% badanych kierowców odpowiedziało, że wymienia opony co roku w tym samym miesiącu, co jest zdecydowanie niezalecane przez specjalistów.
Co więcej, w tegorocznym badaniu, aż 27% uczestników uznało, że czas na wymianę opon jest wtedy, gdy średnia dobowa temperatura utrzymuje się poniżej 0°C. Należy pamiętać, że w takich warunkach mieszanki gumowe, z jakich wykonywane są opony letnie, mocno twardnieją, co drastycznie pogorsza ich właściwości.
Stan bieżnika – kluczowy element bezpieczeństwa dla większości kierowców
Stan bieżnika ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo, ale także komfort prowadzenia pojazdu. Jeśli warstwa gumowa jest nadmiernie starta, samochód staje się mniej stabilny, gorzej reaguje na ruchy kierownicą, a droga hamowania znacznie się wydłuża – szczególnie w warunkach deszczowych. Na szczęście kierowcy, zgodnie z wynikami naszego badania, wykazują się bardzo dobrą świadomością tego, jak stan techniczny opon przekłada się na panowanie nad samochodem. Aż 81% ankietowanych wie, że zużyty bieżnik znaczne wydłuży drogę hamowania na mokrej nawierzchni.
Dodatkowo 35% badanych potrafiło wskazać minimalną głębokość bieżnika wymaganą przez Ministerstwo Infrastruktury, czyli 1,6 mm, a drugie tyle wskazało wartość zbliżoną, czyli 2 mm. Warto w tym miejscu wspomnieć, że ze względów bezpieczeństwa nie należy czekać aż do momentu, kiedy osiągnie ona tak niski poziom. Zalecanymi wartościami dla opon letnich jest 3 mm, a dla zimowych – 4 mm.
Wyżej opisane wyniki wskazują, że Polacy dostrzegają znaczenie prawidłowego stanu technicznego opon oraz ich odpowiedniego dopasowania do warunków pogodowych i drogowych. Świadczy to o rosnącej świadomości kierowców w zakresie bezpieczeństwa jazdy oraz właściwej eksploatacji ogumienia.
Sprawdzanie ciśnienia w oponach – nadal wielu kierowców nie wie, kiedy i jak często to robić
Przeprowadzone badania pokazały, że pomimo tego, że większość kierowców wie, że ciśnienie w oponach należy sprawdzać co najmniej raz w miesiącu (63%), to nadal wśród wielu osób pokutuje przekonanie, że wystarczy sprawdzić je tylko przed dłuższymi podróżami. W ankiecie taką odpowiedź zaznaczyło 28% respondentów.
Nie tylko częstotliwość sprawdzania ciśnienia w oponach jest ważna, liczy się również moment, w którym pomiar jest dokonywany. Zgodnie z zaleceniami specjalistów należy wykonywać go przed rozpoczęciem podróży – najlepiej zanim samochód przejedzie około 2 km. O tym, że czynność ta powinna być wykonywana na zimnych oponach, wiedziała tylko połowa ankietowanych (49%). Z kolei aż 34% respondentów uznało, że poziom ciśnienia w oponie można sprawdzić po jej dopompowaniu, niezależnie od temperatury ogumienia.
Dlaczego taka praktyka jest nieprawidłowa? Wraz ze wzrostem temperatury powietrze znajdujące się w oponie rozszerza się, co prowadzi do wzrostu ciśnienia. W efekcie pomiar wykonany na rozgrzanych oponach będzie dawać zawyżony wynik – wskazanie manometru może być wyższe nawet o 0,3–0,5 bara względem rzeczywistej wartości ciśnienia w zimnej oponie.
Czy wiemy co się dzieje, gdy brakuje odpowiedniego ciśnienia w oponie?
Właściwie napompowana opona utrzymuje odpowiednią powierzchnię styku z nawierzchnią, co przekłada się na lepszą przyczepność, stabilność prowadzenia oraz skuteczniejsze hamowanie. Dodatkowo utrzymywanie prawidłowego poziomu ciśnienia w ogumieniu pozwala zachować optymalne właściwości jezdne pojazdu oraz bezpośrednio wpływa na wydłużenie żywotności opony. Wydaje się, że polscy kierowcy znają te zasady doskonale, ponieważ aż 87% osób biorących udział w badaniu wie, że jazda ze zbyt niskim ciśnieniem w oponach wpływa na ich szybsze i nierównomierne zużycie.
Aby dopilnować odpowiedniego ciśnienia w oponie, warto wiedzieć, gdzie należy sprawdzać jego wartość. Informacji dotyczących zalecanego ciśnienia należy w pierwszej kolejności szukać w instrukcji obsługi pojazdu. Producenci umieszczają je także na naklejce znajdującej się najczęściej na słupku bocznym samochodu lub na klapce wlewu paliwa. Wartości wskazane przez producenta auta powinny być nadrzędnym wyznacznikiem przy ustalaniu prawidłowego ciśnienia w oponach. Wśród badanych jedynie 51% osób wiedziało, gdzie należy sprawdzić takie dane. Część respondentów (13%) uznała, że informacje te można uzyskać od znajomego mechanika. Jest to oczywiście prawda, ale warto pamiętać, że może on mieć przestarzałe lub niedokładne dane lub może się po prostu pomylić. W takich sytuacjach nie warto ryzykować i sprawdzać parametry w przeznaczonych do tego miejscach.
Należy pamiętać, że zarówno zbyt wysokie, jak i za niskie ciśnienie negatywnie wpływają na właściwości trakcyjne samochodu. Dlatego właśnie znajomość prawidłowego poziomu barów oraz regularna kontrola ciśnienia pozwalają w pełni wykorzystać potencjał opon.
Konieczność dalszej edukacji związanej z zagadnieniami technicznymi
Poza podstawowymi zagadnieniami związanymi z codzienną eksploatacją opon, kierowcom często przydaje się również podstawowa wiedza techniczna dotycząca oznaczeń i parametrów ogumienia. To właśnie pytania z tego zakresu sprawiły uczestnikom badania największe trudności. Uzyskane wyniki wskazują, że wielu użytkowników samochodów wciąż ma ograniczoną wiedzę dotyczącą technicznych aspektów doboru i użytkowania opon.
Słaba wiedza na temat podstawowych oznaczeń opon
Jednym z najważniejszych elementów oznaczeń znajdujących się na ścianie bocznej opony są indeksy: prędkości oraz nośności. Parametry te określają najwyższą prędkość, z jaką może ona bezpiecznie pracować oraz maksymalne obciążenie, jakie może przenosić pojedyncza opona. Ich prawidłowe dopasowanie do konkretnego modelu pojazdu ma istotny wpływ nie tylko na bezpieczeństwo jazdy, ale również na trwałość ogumienia.
Jedynie 43% badanych prawidłowo wskazało, że indeks prędkości odnosi się do maksymalnej wartości, z jaką opona może bezpiecznie pracować. Niestety aż 30% ankietowanych uznało, że informacja ta podaje tylko zalecaną prędkością dla danego modelu. Stosowanie egzemplarzy o niewłaściwych parametrach może prowadzić do pogorszenia właściwości jezdnych, wydłużenia drogi hamowania czy szybszego zużycia bieżnika.
Oznaczenie DOT – duża rozbieżność w odpowiedziach
Ważnym zagadnieniem pozostaje także wiek opon. Eksperci rekomendują korzystanie z ogumienia, które nie jest starsze niż około 5-6 lat, nawet jeśli bieżnik nadal znajduje się w dobrym stanie. Wynika to z naturalnych procesów starzenia się mieszanki gumowej. Guma stopniowo twardnieje i traci swoją elastyczność, co ogranicza zdolność opony do odpowiedniej pracy na nawierzchni.
Informację o wieku opony można odczytać bezpośrednio z oznaczenia znajdującego się na jej ścianie bocznej. Chodzi o tzw. numer DOT, który zawiera datę produkcji ogumienia. Cztery ostatnie cyfry oznaczenia wskazują tydzień oraz rok produkcji danego egzemplarza. Przykładowo zapis „1225” oznacza, że opona została wyprodukowana w 12. tygodniu 2025 roku.
Niecała połowa ankietowanych (47%) prawidłowo wskazała, że DOT oznacza datę produkcji opony. Co ciekawe, aż 22% ankietowanych zaznaczyło, że jest to informacja o typie bieżnika. Z kolei 19% ankietowanych uznało, że pod tym oznaczeniem kryje się numer fabryczny opony. Nie jest to jednak w pełni trafne stwierdzenie. Oznaczenie DOT stanowi bowiem część pełnego numeru seryjnego, który zawiera również informacje dotyczące miejsca produkcji (fabryki) oraz wewnętrzny kod rozmiaru danego modelu opony.
Czy Polacy znają podstawy wiedzy o oponach? Tak, ale jest jeszcze sporo do poprawy
Bez wątpienia osoby biorące udział w badaniu mają wysoką świadomość wpływu opon na bezpieczeństwo jazdy. Statystycznie około połowa respondentów ma dobrze ugruntowaną wiedzę dotyczącą codziennej eksploatacji. Zna podstawowe informacje dotyczące prawidłowego ciśnienia, wpływu zużycia bieżnika czy drogi hamowania. Może to wskazywać na przeciętny poziom wiedzy ogółu społeczeństwa. Wielu kierowców nadal opiera się na powielanych przez lata mitach drogowych, a nie fachowej wiedzy. Respondentom największe trudności sprawiały pytania związane z parametrami technicznymi opon.
Najmłodsza grupa respondentów (18–29 lat) osiągnęła najsłabsze wyniki w pytaniach dotyczących codziennej eksploatacji opon. Może to wynikać z faktu, że osoby w tym wieku częściej nie posiadają jeszcze własnego samochodu lub rzadziej interesują się zagadnieniami związanymi z jego bieżącą obsługą. Znacznie lepiej poradzili sobie ankietowani w wieku 30–39 oraz 40–49 lat, którzy wykazali wysoki poziom wiedzy zarówno w zakresie praktycznych, jak i technicznych aspektów użytkowania opon.