Od zastrzeżenia patentowego opony radialnej przez francuską markę Michelin w 1946 roku minęło już ponad 70 lat. Z perspektywy czasu, wydarzenie to całkowicie odwróciło trendy w dziedzinie produkcji ogumienia. Lata 50. XX wieku okazały się cezurą, po której cały świat zwrócił się od opon diagonalnych w stronę radialnych. 

Na boku opony można znaleźć informację czy jest ona radialna, czy diagonalna.Na boku opony można znaleźć informację czy jest ona radialna, czy diagonalna.Opona radialna – co to jest?

Opona radialna to taka, w której warstwy osnowy są ułożone promieniowo (czyli radialnie) do osi czoła ogumienia. Wspomniana warstwa osnowy nazywana jest czasami również szkieletem ogumienia. Składa się z cienkich drutów i tkanin, które są ułożone w równoległe łuki.

Pierwszy egzemplarz ogumienia, który można uznać za zapowiedź opony radialnej, powstał w 1913 roku. Został opracowany przez pracowników brytyjskiego przedsiębiorstwa Palmer Tyre Company –  Christiana Graya i Thomasa Slopera. Zaprojektowane przez nich rozwiązanie nie przyjęło się wówczas w branży oponiarskiej i nie weszło do produkcji seryjnej.

Następnym prototypem opony skonstruowanej promieniowo była tzw. pułapka na muchy (ang. fly trap) zaprojektowana w 1941 roku przez Mariusa Mignola, inżyniera francuskiej firmy Michelin. Ścianki boczne zostały w niej zastąpione przez rozmieszczone co 1,5 cm stalowe łuki. Wewnątrz zainstalowano specjalnie wzmocnioną dętkę. Nowe rozwiązanie przyniosło dwie podstawowe zalety:

  • koło mniej się nagrzewało,
  • samochód prowadził się stabilniej.

Koncepcja zyskała uznanie i była dalej rozwijana przez zespół projektantów Michelin. W 1946 oponę radialną wprowadzono do produkcji już na stałe.

Konstrukcja wewnętrzna pierwszych opon radialnych - tak zwana "klatka na muchy".Konstrukcja wewnętrzna pierwszych opon radialnych - tak zwana "klatka na muchy".Budowa opony radialnej

Struktura opony radialnej najlepiej sprawdza się w samochodach osobowych, ciężarówkach oraz autobusach.

Prostopadłe ułożenie stalowych kordów w stosunku do obwodu opony zapewnia jej doskonałą sztywność oraz mniejszą podatność na deformacje powodowane siłami odśrodkowymi. Tak skonstruowane ogumienie osiąga doskonałe parametry jazdy oraz bezpieczeństwa. Budowa radialna to także rozwiązanie, które najlepiej radzi sobie z bardzo dużym i prędkościami. Technologia opracowana w latach 40. przez inżynierów Michelin umożliwiła również tworzenie opon niskoprofilowych, czyli dominującego oponiarskiego trendu ostatnich kilkunastu lat.

Michelin X - pierwsza seryjnie produkowana opona radialna.Michelin X - pierwsza seryjnie produkowana opona radialna.Opona radialna – wprowadzenie do produkcji

Pierwszy udany model radialny – Michelin X (pierwotnie 185-400 SP) został wprowadzony do sprzedaży w 1949 roku. Dalsza historia modeli promieniowych prezentuje się następująco:

  • 1951 – opracowanie pierwszej opony radialnej przez markę Pirelli. Zastosowano w niej opasania z wiskozy.
  • 1952 – pojawienie się pierwszych opon radialnych do samochodów ciężarowych,
  • połowa lat 50. – produkcja opon radialnych przez firmy: Continental, Dunlop, Firestone i Uniroyal,
  • 1979 – powstanie ogumienia Michelin BiB X. Były to pierwsze opony radialne rolnicze.
  • 1981 – wprowadzenie radialnych opon lotniczych do samolotu bojowego Dassault Mirage III,
  • 1984 – opracowanie pierwszej radialnej opony motocyklowej,
  • 1987 – masowa produkcja pierwszego modelu radialnej opony motocyklowej.

W 1970 roku doszło do interesującej sytuacji. 98% ogumienia do samochodów osobowych produkowanego w USA to opony diagonalne lub opasane. W tym samym czasie, aż 97% opon we Francji i 80% we Włoszech było oponami radialnymi.

Proces upowszechniania się opon radialnych w USA rozpoczął się znacznie później niż w Europie. Zyskały one popularność po tym, jak w 1966 roku Ford niezadowolony z amerykańskich propozycji modeli diagonalnych, wybrał Michelin X na fabryczne wyposażenie Lincolna Continental Mark III.

Drugim powodem przyspieszenia "radializacji" na terenie Stanów Zjednoczonych były kryzysy naftowe lat siedemdziesiątych. Wykorzystanie opon radialnych wiązało się ze zdecydowanie niższymi kosztami eksploatacji.

Opona radialna a diagonalna

Osnowa opony diagonalnej składa się z kilku warstw tkanin, które są ułożone na przemian w dwóch kierunkach, pod różnym kątem (mniejszym niż 90°). Liczba warstw jest zależna od przeznaczenia i rozmiaru ogumienia.

W oponie radialnej osnowa układa się pod kątem 90° do osi szkieletu. Wzmacniane opasanie stosuje się w czole opony, czyli w warstwie kordu, który obecnie wykonuje się głównie ze stali. Ułożenie osnowy w ten sposób zwiększa elastyczność boku opony, a opasania zapewniają odpowiednie usztywnienie bieżnika. Poprawia to zachowanie się ogumienia podczas jazdy po łuku i zwiększa powierzchnię jej styku z nawierzchnią.

Zalety opony radialnej w stosunku do diagonalnej:

  • nieprzegrzewanie się kół
  • mniejsze opory toczenia
  • dobre zachowanie przy dużych prędkościach
  • trwałość

Wynalezienie opony radialnej pozwoliło na sprostanie wymaganiom stawianym przez szybko rozwijający się przemysł samochodowy. Dało również możliwość dalszego rozwoju branży oponiarskiej.