W słowniku pojęć motoryzacyjnych nazwy opona radialna, opona diagonalna znajdują się od bardzo dawna. Oba typy ogumienia powstały z początkiem XX wieku, więc nie są wynalazkiem znanej nam współczesności. Zrewolucjonizowały one branżę oponiarską, a tym samym przemysł samochodowy, zapisując się na kartach ich historii. Czym jest opona radialna, a czym diagonalna i jakie są między nimi różnice?
Jak rozpoznać oponę radialną i diagonalną?Opony radialne – co to za modele?
Budowa opony radialnej opiera się na warstwach osnowy, złożonych z cienkich drutów i tkanin, ułożonych równoległe do osi czoła ogumienia. Innymi słowy, gdyby zdjąć warstwę bieżnika, można by zobaczyć, że druty wewnętrznego kordu układają się w poprzek opony, od jednej stopki do drugiej, pod kątem około 90 stopni do kierunku toczenia. Tym sposobem otrzymany produkt cechuje się doskonałą elastycznością boków oraz mniejszą podatnością na deformacje, spowodowane siłami odśrodkowymi.
Tak skonstruowane ogumienie osiąga pożądane parametry jazdy oraz bezpieczeństwa i sprawdza się zarówno w samochodach osobowych, jak i ciężarowych, a nawet autobusach. Budowa radialna to także rozwiązanie, które najlepiej radzi sobie z bardzo dużymi prędkościami.
Technologia ta została opracowana w latach 40. przez inżynierów Michelin i umożliwiła tworzenie również opon niskoprofilowych, czyli dominującego oponiarskiego trendu ostatnich kilkunastu lat. Pierwszy funkcjonalny prototyp radialny, tzw. „pułapka na muchy”, powstał w 1941 roku, a kluczowy dla rynku model Michelin X wprowadzono w 1949 roku. Technologia oferująca lepszą stabilność i niższe nagrzewanie, szybko zdobyła Europę. W Stanach Zjednoczonych upowszechniła się dopiero od końca lat 60., m.in. za sprawą wykorzystania w samochodach Forda oraz podczas kryzysów naftowych ze względu na oszczędności w eksploatacji.
Czy wiesz, że...?
Pierwszy egzemplarz ogumienia, który można uznać za zapowiedź opony radialnej, powstał w 1913 roku. Został opracowany przez pracowników brytyjskiego przedsiębiorstwa Palmer Tyre Company – Christiana Graya i Thomasa Slopera. Zaprojektowane przez nich rozwiązanie nie przyjęło się wówczas w branży oponiarskiej i nie weszło do produkcji seryjnej.
Opony diagonalne – czym się charakteryzują?
Opony diagonalne, jak wskazuje nazwa, mówi o krzyżowym, ukośnym rozmieszczeniu warstwy kordów, ułożonych naprzemiennie pod kątem około od 20 do 40 stopni w stosunku do osi czoła ogumienia. Taka konstrukcja charakteryzuje się dużą solidnością i wytrzymałością, ponieważ zarówno bok, jak i czoło opony mogą być wykonane z nylonu, sztucznego jedwabiu, a nawet stalowych nitek.
Ten rodzaj opon, ze względu na swoją specyficzną, diagonalną budowę, znajduje swoje główne zastosowanie w pojazdach i maszynach poddawanych ekstremalnym obciążeniom. Doskonale sprawdza się więc w pojazdach terenowych, ciężkim sprzęcie przemysłowym oraz w rolnictwie, gdzie opony do ciągników o tej konstrukcji gwarantują niezawodność w najtrudniejszych warunkach.
Duża stabilność, sztywność nie tylko boków, odporność na powstawanie uszkodzeń to cechy charakterystyczne tych modeli. Również ikony motoryzacji, w tym pojazdy zabytkowe jak oldtimer, zaopatrywane są w dedykowane im opony do klasyków o konstrukcji diagonalnej.
Opona diagonalna z opasaniem – hybryda obu wersji
Na rynku możemy się spotkać także z tego typu wersją ogumienia, które jest doskonałym kompromisem pomiędzy wspomnianymi oba typami, stanowiąc niejako ich hybrydę. Opona diagonalna zyskuje dodatkowe skrzyżowane warstwy (dwie lub więcej) osnowy oraz opasania. Takie połączenie sprzyja mniejszej podatności na odkształcenia oraz uszkodzenia mechaniczne.
Jeżeli chcemy łatwo zidentyfikować opony diagonalne z opasaniem, należy sugerować się literką „B” (bias belted), usytuowaną na boku takiego ogumienia. Znajduje się ona zwykle na oznaczeniach opon motocyklowych, ponieważ to właśnie w takich pojazdach jej właściwości sprawdzają się najlepiej.
Jakie są różnice między oponą radialną a diagonalną?
Cech rozpoznawalnych dla poszczególnych typów opon należy doszukiwać się w ich budowie konstrukcji, ponieważ na pierwszy rzut oka ciężko określić, z czym mamy do czynienia. Elementy rozróżniające zostały zestawione w tabeli.
| Opona radialna | Opona diagonalna | |
|---|---|---|
| Konstrukcja | Osnowa układa się pod kątem 90 stopni do osi szkieletu. Wzmacniane opasanie stosuje się w czole opony, czyli w warstwie kordu, który obecnie wykonuje się głównie ze stali. | Osnowa opony składa się z kilku warstw tkanin, które są ułożone na przemian w dwóch kierunkach, pod różnym kątem (od 20 do 40 stopni). Liczba warstw jest zależna od przeznaczenia i rozmiaru ogumienia. |
| Zalety |
|
|
| Wady |
|
|
| Oznaczenia | „R”, np. 205/55R16 | „-” np. 13x15.5-15 „D” |
| Zastosowanie | Wykorzystywana w samochodach osobowych, ciężarowych, motocyklach sportowych i turystycznych (dla prędkości, ekonomii, komfortu). | Wykorzystywana w pojazdach terenowych, rolnicze, przemysłowe, motocykle cross/enduro (dla wytrzymałości i tłumienia na trudnym terenie). |
Wynalezienie opon radialnych pozwoliło na sprostanie wymaganiom stawianym przez szybko rozwijający się przemysł samochodowy oraz dało możliwość dalszego rozwoju branży oponiarskiej. Dzięki temu możemy cieszyć się nie tylko komfortową, ale również bezpieczną jazdą, bez względu na to, jaki rodzaj pojazdu posiadamy.
Opona radialna znajduje się większości dzisiejszych pojazdów. Jej konstrukcja jest zoptymalizowana pod kątem efektywności, bezpieczeństwa na asfalcie, komfortu i ekonomiczności jazdy. Z kolei wersja diagonalna ze względu na swoją odporność na uszkodzenia mechaniczne takie, jak uderzenia czy przecięcia oraz doskonałe tłumieniu wstrząsów sprawdzi się w ekstremalnych warunkach terenowych lub przemysłowych.
