Od jakiegoś czasu wiemy, że opony sprzedawane na europejskim rynku będą objęte nowymi przepisami, które będą informowały o poziomie przyczepności, oporów toczenia i hałaśliwości. Czy ta stosunkowo krótka lista osiągów powinna być poszerzona o inne parametry, np. trwałość?
Takie informacje już teraz znajdują się na części opon. Umożliwiają nam to oznaczenia UTQG (Uniform Tire Quality Grading- Jednorodna Klasyfikacja Jakości Opon), które informują nas również o poziomie przyczepności i odporności na przegrzanie.
UTQG jest północnoamerykańskim standardem zgodnym z normami FMVSS (Federal Motor Vehicle Safety Standards). Standard ten ma zastosowanie do wszystkich opon do samochodów osobowych, z wyjątkiem opon kolcowanych, zimowych, 4x4-offroad, do kół zapasowych i o średnicy osadzenia mniejszej niż 12 cali.
Oznaczenia UTQG są obowiązkowo umieszczane na wszystkich oponach osobowych sprzedawanych w USA. Również duża część opon dostępnych w Europie opatrzona jest tymi oznaczeniami. Oficjalnie oznaczenia te nie obowiązują w Europie. W związku z tym, ani producenci, ani dystrybutorzy nie kładą dużego nacisku na informowanie kierowców o ich znaczeniu, a tym bardziej o ich wartościach dla poszczególnych opon.
Do naszej redakcji napływało wiele e-maili z prośbami o objaśnienie tych „dziwnych” oznaczeń. W tym artykule odpowiadamy na najczęściej pojawiające się pytania.
Oznaczenia opon UTQG - w jaki sposób interpretować wskaźniki?
Umieszczone są one na boku opony pomiędzy najszerszym miejscem przekroju opony, a jej barkiem i składają się z trzech elementów:
-
TREADWEAR – indeks odporności zużycia bieżnika,
-
TRACTION – indeks przyczepności na mokrej nawierzchni,
-
TEMPERATURE – indeks odporności na przegrzanie.
TREADWEAR
U podstaw tego kryterium leży definicja opony porównawczej. Jest to znormalizowana opona, której właściwości odpowiadają indeksowi TREADWEAR 100. Na oponach mogą pojawić się różne wartości TREADWEAR, które są wielokrotnościami 20 (60 - 80 - 100 - 120 - ... 200 ... 800). W jaki sposób określany jest indeks dla konkretnej opony? Odbywa się to na podstawie porównania współczynnika zużycia bieżnika otrzymanego w czasie znormalizowanej próby odbywającej się w kontrolowanych warunkach na wyznaczonej trasie o dystansie 6 400 mil, czyli około 10 300 kilometrów. Testowane opony są montowane na specjalnym pojeździe testowym wraz z oponami o indeksie 100, następnie po trasie wyznaczonej w okolicy bazy lotniczej Goodfellow, San Angelo w Teksasie pokonują wspomniany wcześniej dystans. Poziom zużycia mierzony jest co 800 mil (1287 km), a opony są w odpowiedni sposób rotowane. W oparciu o wyniki oponom przyznawane są indeksy: np. 60, 100, 200, czy 400.
Teoretyczna trwałość opony o indeksie 60 wynosi 60% trwałości opony o indeksie 100, czyli zużyje się ona prawie dwa razy szybciej niż opona porównawcza.Opona o indeksie 200 zużyje się dwa wolniej niż opona o indeksie 100, ale też dwa razy szybciej niż opona o indeksie 400, która będzie cztery razy bardziej trwała niż opona porównawcza.
TRACTION
Indeks przyczepności wyrażony jest za pomocą oznaczeń literowych AA (najwyższy), A, B i C (najniższy). Określa on zdolność opony do zatrzymania samochodu na mokrej jezdni. Próba odbywa się na asfaltowym lub betonowym torze pomiarowym w ściśle kontrolowanych warunkach. Polega ona na rozpędzeniu pojazdu do prędkości 65 km/h, a następnie jego wyhamowaniu. Próba odbywa się z dezaktywowanym systemem ABS. W zależność od wyznaczonego współczynnika przyczepności nadawana jest odpowiednia literka indeksu Traction. W warunkach europejskich wartość indeksu przyczepności na poziomie A to minimum. Jeśli nasz styl jazdy jest bardziej dynamiczny jeszcze lepszym wyborem będzie indeks AA. O ile indeksy B i C są akceptowalne w realiach północnoamerykańskich, gdzie warunki drogowe i rozwijane prędkości stawiają trochę mniejsze wymagania, to oferowany przez nie poziom osiągów w Europie może nie być zadowalający. Nie kupujmy opon o indeksie TRACTION niższym niż A. Należy tu zaznaczyć, że indeks ten nie daje nam informacji na temat przyczepności na suchej nawierzchni, w zakręcie, czy odporności na aquaplaning.
TEMPERATURE
Indeks odporności na przegrzanie wyrażony jest za pomocą liter A, B lub C i określa odporność opony na temperaturę powstającą w czasie pracy. Wytwarzająca się w czasie jazdy z dużą prędkością wysoka temperatura może w znaczny sposób skrócić życie opony. Indeks nadawany jest w oparciu o badania laboratoryjne w zależności od prędkości z jaką opona jest w stanie wytrzymać. Opona, aby uzyskać oznaczenie A musi zaliczyć 30 minutową próbę z prędkością 115 mil/h (185 km/h), aby uzyskać oznaczenie B musi zaliczyć 30 minutową próbę z prędkością 100 mil/h (160 km/h), zaś opona oznaczona indeksem C musi zaliczyć próby przy prędkości 85 mil/h. Podobnie jak w przypadku indeksu Traction najlepszym wyborem są opony o indeksie A. Odporność na przegrzanie, jest blisko związana z indeksem prędkości. Najlepszym wyborem będą opony z indeksem TEMPERATURE A.
UTQG - dobre źródło informacji?
Wartości indeksów UTQG powinniśmy traktować informacyjnie. Po pierwsze nie są one obowiązkowe na rynku europejskim, a po drugie ich wartości wyznaczane są z uwzględnieniem warunków północnoamerykańskich. Indeksy przyczepności i temperatury należy traktować jako gwarancję posiadania minimalnego poziomu osiągów, który w europejskich warunkach jest równy w obydwu przypadkach wartości A. Indeks odporności na zużycie może być natomiast pomocny w wyborze opon, które pozwolą nam na pokonanie większych przebiegów na jednym komplecie. Różnica między oponą posiadającą indeks 200, a oponą posiadającą indeks 400 będzie znaczna. Jeśli mamy taką możliwość warto zapoznać się wartościami UTQG przed zakupem.