Spotkanie na polskiej drodze auta z żółtymi światłami jest dziś rzadkością. Dawniej był to jednak częsty widok. Szczególnie w przypadku samochodów sprowadzanych z Francji, gdzie reflektory o takim kolorze były standardem. Nowelizacja przepisów, która weszła w życie 1 stycznia 2010 roku, zmieniła obowiązujące regulacje dotyczące barwy oświetlenia pojazdów w Polsce. Wprowadziła ona jednolite i bardziej restrykcyjne normy bezpieczeństwa.
Żółte światła w samochodzie wyglądają niebanalnie - ale czy są legalne?Żółte światła w samochodzie a przepisy drogowe
Stan techniczny każdego auta zarejestrowanego w Polsce musi odpowiadać aktualnym przepisom. W przypadku oświetlenia zasady te określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 maja 2009 roku, w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Aktualnie obowiązującym przepisem prawnym regulującym barwę świateł w samochodach osobowych jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia z dnia 29 lutego 2024 r. Dz.U. 2024 poz. 502. § 2. (tabela):
| Lp. | Rodzaj światła | Liczba świateł | Barwa | |||
| pojazdy samochodowe, z wyjątkiem motocykli | motocykle | ciągniki | przyczepy | |||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 1. | Drogowe | 2 lub 4, ponadto jeżeli pojazd wyposażony jest w 4 światła chowane, dopuszcza się 2 dodatkowe światła drogowe do ostrzegawczej sygnalizacji świetlnej | 1 lub 2 | 2 lub 4 | - | biała |
Wspomniana ustawa dostosowała polskie przepisy do Regulamin Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ nr 48:
2.11.1. Barwa światła emitowanego przez urządzenie
2.11.1.1. "Białe" oznacza barwę światła emitowanego o współrzędnych chromatyczności (x, y) 4 mieszczących się w polu chromatyczności wyznaczonym przez następujące granice:
W12 granica barwy zielonej y = 0,150 + 0,640 x
W23 granica barwy żółtawozielonej y = 0,440
W34 granica barwy żółtej x = 0,500
W45 granica barwy czerwonawopurpurowej y = 0,382
W56 granica barwy purpurowej: y = 0,050 + 0,750 x
W61 granica barwy niebieskiej: x = 0,310
Warto wiedzieć!
Regulamin Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ (EKG ONZ) to zbiór wspólnych przepisów technicznych, które mają na celu ujednolicenie zasad dopuszczania pojazdów i ich części do ruchu w krajach należących do UE stosujących tę regulację. Dokument określa dokładnie, jakie normy techniczne muszą spełniać m.in. samochody, systemy bezpieczeństwa oraz wyposażenie, a także opisuje procedury związane z homologacją.
Zgodnie z nowelizacją Dziennika Ustaw (poz. 502):
- światła mijania, drogowe oraz pozycyjne muszą emitować światło barwy białej,
- niedozwolony jest montaż żółtych żarówek, naklejanie folii na reflektory ani stosowanie retrofitu LED bez homologacji,
- wyjątek stanowią światła przeciwmgielne przednie i tylne, które nadal mogą mieć barwę żółtą selektywną,
- dopuszczalne są również światła zespolone (np. kierunkowskazy połączone ze światłami do jazdy dziennej), które mogą mienić się żółtą barwą w trybie kierunkowskazu.
W przypadku samochodów, które w momencie pierwszej rejestracji wyposażone były fabrycznie w żółte lampy, właściciele musieli dostosować się do zmian przepisów. Ustawa przewidywała siedmiomiesięczny okres przejściowy na wymianę żarówek lub reflektorów, tak aby pojazd spełniał aktualne normy. Mimo to możemy spotkać na ulicach samochody wyposażone w oświetlenie o takiej barwie.
Żółte światła do jazdy dziennej – wyjątki
Rozporządzenie przewidziało jeden wyjątek. Zakaz stosowania żółtego światła mijania i drogowego nie dotyczy aut zabytkowych, czyli takich, które posiadają żółte tablice rejestracyjne oraz wpis do ewidencji pojazdów zabytkowych. W ich przypadku możliwe jest zachowanie oryginalnego oświetlenia zgodnie z historycznym stanem technicznym pojazdu.
Przepisy dotyczące barwy oświetlenia odnoszą się wyłącznie do zewnętrznych lamp pojazdu. Nie obejmują one kontrolek samochodowych, których kolorystyka może być dowolna, pod warunkiem że nie wpływa negatywnie na koncentrację kierowcy ani na jakość prowadzenia auta.
Czy wiesz, że…
Jedną z podstawowych umiejętności testowanych podczas egzaminu na prawo jazdy kat. B jest sprawdzenie działania świateł (drogowych, długich i przeciwmgielnych)? Dowiedz się więcej na ten temat!
Montaż żółtych świateł do jazdy dziennej – konsekwencje prawne
Naruszenie przepisów dotyczących barwy świateł niesie konkretne konsekwencje. Kierowcy stosujący żółte światła w samochodzie, które nie są dozwolone, muszą liczyć się z:
- mandatem – dawniej do 200 zł, obecnie według nowego taryfikatora mandatów obowiązującego od 2022 roku nawet 3000 zł;
- zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego pojazdu do momentu usunięcia elementów niezgodnych z przepisami;
- brakiem możliwości uzyskania pozytywnego wyniku badania technicznego – diagnosta odmawia przedłużenia ważności przeglądu do czasu wymiany oświetlenia.
Warto również pamiętać o tym, że każde oświetlenie montowane w samochodzie powinno mieć homologację. Reflektory muszą posiadać stosowne oznaczenia, a w przypadku przeróbek (np. montażu niefabrycznych LED-ów czy żółtych żarówek bez homologacji) diagnosta lub policjant ma prawo zatrzymać dowód rejestracyjny.
Żółte lampy w samochodzie – historia
Żółte reflektory po raz pierwszy wprowadzono we Francji w 1936 roku, gdzie obowiązywały aż do 1992 roku. Ich celem było:
- zmniejszenie efektu oślepiania innych kierowców podczas jazdy nocą,
- poprawa widoczności pojazdu w trudnych warunkach atmosferycznych (mgła, deszcz, śnieg),
- według niektórych teorii – łatwiejsze odróżnianie samochodów francuskich od zagranicznych, co miało znaczenie zwłaszcza w okresie II wojny światowej.
Dlaczego więc zrezygnowano z tego rozwiązania? Testy wykazały, że żółte światło gorzej sprawdza się na dłuższych dystansach niż światło białe, co w praktyce obniżało poziom bezpieczeństwa na drogach.
Unia Europejska stopniowo wprowadziła unifikację barwy reflektorów, co doprowadziło do ich całkowitego wycofania. Za ostatni seryjny model samochodu z fabrycznymi żółtymi reflektorami uchodzi Renault 21 Baccara z 1992 roku.
Źródła:
- Dz.U. 2024 poz. 502 Obwieszczenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 lutego 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia
- Regulamin nr 48 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite przepisy dotyczące homologacji pojazdów w odniesieniu do rozmieszczenia urządzeń oświetlenia i sygnalizacji świetlnej [2016/1723]