Rozmiary opon

Przeczytaj, gdzie znajduje się rozmiar opony i jak go odczytać. Dowiedz się, jak dobrać rozmiar opon do swojego samochodu. Sprawdź, jakie występują sposoby oznaczania rozmiarów opon w innych krajach oraz w profesjonalnych autach sportowych. Poznaj podstawy i przeczytaj informacje dla zaawansowanych.

Gdzie znajdę rozmiar opony?

Rozmiar opony znajduje się na jej boku. Jest zapisany w ciągu znaków np. 195/60 R15.

Rozmiar opony znajdziesz również w instrukcji pojazdu - z reguły w sekcji dotyczącej specyfikacji technicznej auta. 

Dowiedz się więcej - gdzie jeszcze znajdziesz rozmiar swoich opon?

Jak czytać rozmiar opony?

Objaśnienie oznaczeń występujących w rozmiarze opony.

Przeczytaj o innych oznaczeniach - jak czytać oznaczenia na oponach?

Jak dobrać opony do samochodu?

Przy doborze rozmiaru pamiętaj, że:

• muszą być spełnione jednocześnie zasady zgodności indeksu nośności i średnicy zewnętrznej opony,
• opona nie może być zbyt wąska, gdyż może to negatywnie wpływać na poziom przyczepności i stabilności w zakręcie,
• opona nie może być zbyt szeroka, gdyż może to negatywnie wpłynąć na dynamikę pojazdu i prowadzić do kolizji opony z nadkolem,
• źle dobrana średnica zewnętrzna koła to zafałszowania we wskazaniach prędkościomierza i drogomierza. W skrajnych przepadkach może to się wiązać również z szybszym zużyciem elementów zawieszenia i układu przeniesienia napędu,
• należy sprawdzić czy szerokość, średnica i typ obręczy jest przystosowany do zamontowania danego rozmiaru opony.

Jak dobrać zamienniki?

Stosowanie zamienników może podnieść estetyczne walory Twojego auta.

Zamienniki opon dobieramy w oparciu o zasadę, że średnica zewnętrza nowej opony nie powinna być większa o 1,5% ani mniejsza o 2% od średnicy zewnętrznej opony oryginalnej.

Dowiedz się więcej:

• zamienniki opon - wady i zalety zmiany rozmiaru kół,
• zamienniki opon - ostrożnie z doborem rozmiaru opon,
• zamienniki opon - pytania i odpowiedzi,
• zamienniki opon - jak użytkować opony niskoprofilowe?

Jakie normy musi spełnić opona?

Każda nowa opona wprowadzana na rynek europejski musi spełniać pewne normy:

• normy określone w regulaminie nr 30 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) "Jednolite przepisy dotyczące homologacji opon pneumatycznych do pojazdów silnikowych i ich przyczep"
• homologację wydawaną przez organizację certyfikującą (np. UTAC, TUV)

W Europie za standaryzację opon i felg odpowiada Europejska Organizacja Techniczna ds. Opon i Felg - E.T.R.T.O. (European Tires and Rims Technical Organization). Definiuje ona standardy istniejących rozmiarów opon, wymiary, jakie musi mieć opona danego rozmiaru oraz oznaczenia, jakie w związku z tym musi posiadać.

Więcej o normach w artykule: Normy opisujące opony.

W jakim celu wszystkie rozmiary opon i felg zostały znormalizowane?

• Ograniczenia ilości dostępnych typów i rozmiarów opon.
• Zapewnienia pełnego pokrycia rynku samochodowego.
• Uniknięcie sytuacji w której firmy motoryzacyjne i oponiarskie tworzyłyby na swoje potrzeby specyficzne rozmiary.
• Dla zapewnienia zamienności.

Dlaczego wysokość boku opony (profil) wyrażana jest w sposób procentowy?

Wynika to zarówno z zaszłości historycznych, jak i względów praktycznych. W przeszłości, gdy wysokość boku opony była zbliżona do jej szerokości nie było konieczności podawania jej wysokości. Wraz z postępem w branży zwiększyła się strefa kontaktu opony z podłożem, co wymusiło konieczność opisywania wysokości przekroju (profilu) opony.

Ewolucja profilu opon w ciągu ostatnich dziesięcioleci.

Zapis procentowy profilu opony jest najbardziej praktycznym zapisem. Wprowadzony skok pięcioprocentowy (obecnie w przypadku opon osobowych od 80 do 15) pozwala na opisanie każdego z rozmiarów opon, całą populację rozmiarów dzieląc na kilkanaście grup rozmiarowych.

Dowiedz się więcej - poznaj wady i zalety opon niskoprofilowych.

Dlaczego szerokość opony zawsze kończy się liczbą 5?

Wymiar określający szerokość opony jest liczbą całkowitą wzrastającą od wartości 95 mm skokowo co 10 mm. Tak więc nominalne szerokości opon zawsze kończą się cyfrą 5.

Skoro szerokość wyrażona jest w milimetrach dlaczego średnica osadzenia opony jest opisana w calach?

Ponieważ wymiary felg podawane są w calach. Aby więc zachować spójność między tymi dwoma systemami konieczne jest takie połączenie.

Co to jest średnica zewnętrzna opony?

Poszczególne wymiary opony.

Średnica zewnętrzna opony to całkowita wysokość opony, liczona od ziemi do górnej krawędzi opony (czoła bieżnika), wyrażona w milimetrach. Można ją obliczyć w oparciu o dostępne informacje według następującego wzoru:

d = dr+2*h = dr+2*Sn*ar gdzie:

• d - średnica zewnętrzna opony
• dr - nominalna średnica felgi
• h - wysokość przekroju opony
• Sn - nominalna szerokość przekroju opony
• ar - wysokość profilu

policzmy przykładową średnicę zewnętrzną dla rozmiaru: 195/65 R15

dr=15 * 25,4
Sn=195
ar=0,65
d= 381+2*195*0,65 = 634,55 mm.
Średnica zewnętrzna opony dla rozmiaru opony 195/65R15 to 634,5 mm

Dlaczego średnica zewnętrzna to ważny parametr?

Średnica zewnętrzna jest bardzo ważnym parametrem, szczególnie przy wyborze zamienników.

Wiedza na temat średnicy zewnętrznej opony jest szczególnie ważna dla kierowców zainteresowanych zamiennikami opon.

Jeśli kiedykolwiek będziemy zmieniać rozmiar felg czy samych opon, przy nowych rozmiarach (zamiennikach), konieczne jest zachowanie tej samej średnicy zewnętrznej opony, co w oponie oryginalnej. Tolerowane odstępstwo nie może przekraczać 2 procent wartości średnicy. Więcej o doborze zamienników w narzędziu.

Dlaczego produkowane są coraz większe rozmiary opon i felg?

Nowoczesne pojazdy są coraz szybsze i mocniejsze, co wymusza stosowanie wydajniejszych systemów hamowania, co za tym idzie - większych kół.

Rozmiary opon w systemie euro-metrycznym i p-metrycznym

Obecnie na świecie obowiązują dwa kompatybilne ze sobą systemy określania rozmiarów opon:

• europejski system metryczny,
• amerykański system p - metryczny.

System eurometryczny - Eurometric

System ten obowiązuje w zasadzie na całym świecie. Zapis rozmiaru opony przedstawia się w sposób następujący: 195/65 R15 91T.

Można jeszcze spotkać opony w systemie metrycznym o wysokości profilu 80 i 82, w których zapisie człon dotyczący wysokości profilu nie był stosowany (tzw. opony z pełnym profilem): 155 R13.

Odpowiadają one oponom 155/80 R13.

Jeżeli eurometryczna opona oznaczona jest na końcu literą "C", oznacza to, że jest to opona do samochodu dostawczego (od angielskiego commercial), jej rozmiar ma następujący zapis: 195/70R15C.

Opony amerykańskie posiadają najczęściej nieco inny sposób zapisywania rozmiaru, niż w przypadku opon europejskich.

System p-metryczny: P-metric

Obowiązuje on w Ameryce Północnej. Jest to jednolity system definiowania rozmiaru opon wprowadzony w 1977 roku przez producentów amerykańskich. Zapis rozmiaru systemie p - metrycznym jest następujący: P205/70 R14 93S.

Jeśli oznaczenie rozmiaru opony rozpoczyna się od litery "P", oznacza to, że jest to opona przeznaczona do użytku w pojazdach osobowych (od angielskiego Passenger car). Obejmuje samochody osobowe, ale także minivany, pojazdy klasy SUV i małe pickupy. Jeżeli oznaczenie rozmiaru opony rozpoczyna się od liter "LT", oznacza to, że jest to opona p-metryczna do lekkich ciężarówek (od angielskiego Light Truck).

Oznaczenie to ma podobny charakter jak europejskie oznaczenie C oraz następujący zapis: LT245/75R16 108/104S.

Imperialne rozmiary opon

W przeszłości istniały jeszcze tzw. rozmiary imperialne (obecnie stosowane w przypadku samochodów historycznych). Rozmiary opon wyrażane były w calach lub alfanumeryczne (połączenie liter i cyfr).

Rozmiary wyrażone w calach miały następujący zapis 6x13 gdzie pierwsza cyfra oznacza szerokość opony, druga zaś średnicę felgi. W systemie tym nie używano informacji dotyczącej wysokości profilu. Stosowany był on w odniesieniu do opon diagonalnych.

Pozostałe systemy oznaczania opon

Opony przeznaczone do profesjonalnych samochodów sportowych mogą posiadać nieco inny sposób oznaczania rozmiarów.

Opona do koła dojazdowego w oznaczeniu rozmiaru ma literę T od angielskiego Temporary Spare: T125/90D16 98M

Opony rajdowe (wyczynowe) mają oznaczenia zróżnicowane w zależności od producenta. Stosowane systemy różnią się też od oznaczeń opon cywilnych. Zdarza się, że po informacji o szerokości opony podawana jest średnica felgi, gdyż ta informacja może być bardzo istotna w ferworze walki w parku serwisowym. Przyjrzyjmy się rożnym zapisom: Przy oznaczeniach rozmiarów opon wyścigowych mogą występować nawet znaczne różnice w porównaniu do opon cywilnych.

Opony Michelin mają następujące oznaczenia: 20/65-18 X TL gdzie:

• 20 - szerokość opony w centymetrach ( faktycznie 210 mm)
• 65 - średnica zewnętrzna opony w centymetrach
• 18- średnica felgi w calach
• X - konstrukcja radialna
• TL - opona bezdętkowa

Opony BFGoodrich mają już oznaczenia bardziej zbliżone od cywilnych np. 200/50 - 17 gdzie:

• 200 to szerokość opony w milimetrach
• 50 stosunek procentowy wysokości profilu do szerokości opony
• 17 średnica felgi w calach

Wielu innych producentów stosuje oznaczenia zarówno szerokości jak i średnicy w milimetrach. Wtedy opis rozmiaru ma postać: 185/510 R13 gdzie:

• 185 to szerokość w milimetrach
• 510 to średnica zewnętrzna w milimetrach
• 13 to średnica felgi.

Opony produkcji angielskiej np. firmy AVON mogą mieć opis rozmiaru skonstruowany według tego samego schematu jednak wyrażony w calach np. 6.0/21.0-13