W nowoczesnych samochodach, obok opon, systemy elektroniczne ADAS (Advanced Driver Assistance Systems) coraz śmielej zaczęły decydować o komforcie i bezpieczeństwie pasażerów. Stały się one znakiem rozpoznawalnym współczesnej motoryzacji, a niektóre z nich wręcz wymogiem wynikającym z przepisów Unii Europejskiej. Aby jednak asystenci jazdy wspierali kierowcę, a nie mu przeszkadzali, niezbędna jest prawidłowa kalibracja ADAS, o której opowiemy więcej w tym artykule. 

Do przeprowadzenia kalibracji ADAS potrzebny jest specjalny sprzęt. 

Czym jest kalibracja ADAS i dlaczego jest tak ważna?

Systemy wspomagające kierowcę, czyli wspominane ADAS, opierają się na idealnej synchronizacji poszczególnych podzespołów wchodzących w ich skład, jak kamery, radary oraz inne. Aby były one skuteczne i pracowały prawidłowo, wymagana jest procedura kalibracji ADAS, zwłaszcza w określonych sytuacjach, o których wspominamy w dalszej części artykułu. W ten sposób eliminuje się błędy mogące zniekształcić odczyt dystansu lub linii pasów ruchu. 

Każde, nawet najmniejsze odchylenie i nieprawidłowa analiza wartości, niesie za sobą ryzyko doprowadzenia do niebezpiecznych sytuacji na drodze, czemu kalibracja systemu ADAS zapobiega. Przykładowo, zła kalibracja radaru ADAS może zaburzać prawidłowe funkcjonowanie układów wczesnego ostrzegania i systemu autonomicznego hamowania awaryjnego (AEB), aby uniknąć zderzenia. W rzeczywistości oba sprawnie działające podzespoły wykazują redukcję wypadków polegających na najechaniu na tył innego pojazdu o 43%, przy jednoczesnej redukcji obrażeń w tych scenariuszach o 64%.

Właściwie przeprowadzony proces przywraca systemom ich fabryczną zdolność do analizy otoczenia, a to bezsprzecznie wpływa na bezpieczeństwo podróżujących i innych uczestników ruchu drogowego.

Kiedy konieczna jest kalibracja radaru i kamer w samochodzie?

Wielu kierowców zastanawia się, kiedy właściwie należy odwiedzić serwis w celu rekalibracji i skąd wiadomo, że posiadane auto go wymaga. Jak podaje Bosch, zajmujący się w swoich serwisach kompleksowo kalibracją ADAS, istnieją ściśle określone sytuacje, w których procedura ta jest obowiązkowa do przeprowadzenia. Sam system niestety nie informuje o takiej konieczności kierowcy, ale gdy położenie podzespołów tworzących system ADAS zostało w jakikolwiek sposób naruszone, trzeba przywrócić je do pierwotnych ustawień.

Kalibracja jest obowiązkowa po:

  • Naprawach powypadkowych i blacharskich, nawet po drobnej stłuczce parkingowej, która mogła naruszyć mocowania czujników w zderzaku lub grillu.
  • Wymianie przedniej szyby. Kamery ADAS są najczęściej montowane właśnie na niej, więc jakiekolwiek naruszenie tej płaszczyzny wymaga ponownej konfiguracji.
  • Naprawach zawieszenia i układu kierowniczego. Każda ingerencja zmieniająca prześwit auta lub geometrię kół wpływa na kąt widzenia radarów.
  • Pojawieniu się błędów w diagnostyce komputerowej, np. podczas sprawdzania auta systemem kalibracji radaru VCDS lub profesjonalnym testerem warsztatowym.
  • Awariach związanych z kamerami lub sterownikami, które wiązały się z wymianą na nowe, także po ingerencji blacharsko-lakierniczej zmieniającej ich położenie.
  • Zamontowaniu kół w innym rozmiarze niż zalecany przez producenta, co wpływa na kąt nachylenia nadwozia względem jezdni.

W ramach przeglądu systemu, np. okresowego, warto udać się do wyspecjalizowanych warsztatów samochodowych, świadczących usługi kalibracji radaru w samochodzie, a także czujników i kamer. Wówczas właściciel auta będzie mieć pewność, że wszystko działa poprawnie i z dużą dokładnością odczytuje wyniki.

Jak przebiega kalibracja kamer i radarów samochodowych?

Elementy systemu ADAS można kalibrować na dwa sposoby. Specjaliści wyróżniają metody statyczną lub dynamiczną. W niektórych przypadkach zapada decyzja o przeprowadzeniu obu procedur, aby uzyskać jak najlepsze efekty. Liczy się przede wszystkim precyzja, a nie jak najkrótszy czas na wykonanie zadania.

Kalibracja ADAS statyczna odbywa się w warunkach warsztatowych przy użyciu specjalistycznych tablic kalibracyjnych, laserów i urządzeń diagnostycznych. Jest ona niezbędna wszędzie tam, gdzie nadrzędną rolę odgrywa idealna geometria kół i precyzyjne spozycjonowanie czujników. Wykorzystuje się tu zaawansowany sprzęt diagnostyczny renomowanych marek, przy użyciu którego sterownik pojazdu zapamiętuje nowe położenie ekranu wzorcowego. Ostatnim krokiem jest inicjalizacja procesu przez tester diagnostyczny, który automatycznie aktualizuje dane w pamięci sterownika. Cały proces może zająć nawet 90 minut.

Kalibracja radarów i kamer, w tym 360, np. po wymianie przedniej szyby czy serwisie zawieszenia, zderzaków i ustawienia geometrii wymaga użycia metody statycznej.

Kalibracja ADAS dynamiczna polega na przeprowadzeniu procedury podczas jazdy testowej wg. parametrów OEM na określonym dystansie (zazwyczaj od 5 do 30 km) z ustaloną prędkością. W tym przypadku wymagane jest podpięcie urządzenia diagnostycznego i wykonywanie poleceń zgodnie z instrukcjami, jak prowadzić auto, np. utrzymywać konkretną prędkość przez dany czas. Metoda ta jest mocno uzależniona od pogody i jakości infrastruktury, np. widoczności pasów na jezdni czy znaków drogowych.

Sposób kalibracji danego pojazdu zależy w głównej mierze od jego marki i modelu. Kiedy w bazie danych producenta oprogramowania urządzenia kalibracyjnego nie ma informacji na ten temat, kontakt do producenta auta może okazać się pomocny.

Kalibracja ADAS – warunki, które należy spełnić

Przeprowadzenie precyzyjnej kalibracji systemów ADAS wymaga zaawansowanego zaplecza technicznego, odpowiedniego miejsca i rygorystycznego przygotowania samego pojazdu.

Dostęp do informacji technicznej i oprogramowania. Każda marka i model pojazdu ma odmienny sposób ustawiania systemów. Informacje te można uzyskać z baz danych producentów pojazdów lub oprogramowania urządzeń kalibracyjnych, co zazwyczaj wiąże się z płatnym dostępem. Niezbędny jest tester z oprogramowaniem obsługującym dany system ADAS, który pozwoli zainicjować proces i wprowadzić dane o położeniu nadwozia.

Specjalistyczne oprzyrządowanie. Do kalibracji kamer samochodowych i radarów używa się tablic z wzorami graficznymi charakterystycznymi dla konkretnej marki. W przypadku radarów stosuje się metalowe elementy (np. stożki), które odbijają fale radiowe. Aby precyzyjnie ustawić ekrany względem osi pojazdu, wykorzystuje się specjalne stojaki, uchwyty montowane na kołach oraz projektory laserowe. Niektórzy producenci, np. Volvo, Nissan, grupa FCA wymagają dodatkowo mechanicznego wypoziomowania czujnika za pomocą specjalnych uchwytów z poziomicą i śrub regulacyjnych.

Odpowiednie warunki lokalowe. Hala warsztatowa, w której przeprowadzona ma zostać statyczna kalibracja ADAS musi być obszerna, mieć idealnie równe podłoże i koniecznie dobre oświetlenie. W otoczeniu nie mogą znajdować się metalowe przedmioty, które mogłyby zakłócać pracę radarów. Wymagania co do wolnego miejsca są bardzo restrykcyjne.

Przygotowanie pojazdu. Aby kalibracja była skuteczna auto musi mieć: prawidłową geometrię kół i zgodną z wytycznymi producenta, napompowane opony zgodne z zaleceniami, napełniony do pełna zbiornik, pusty bagażnik i kabinę, czystą szybę w polu widzenia, a z radarów należy zdjąć osłony ochronne. Ponadto napięcie w instalacji musi przekraczać 12 V (zaleca się podpięcie prostownika).

Skuteczna kalibracja ADAS zależy również od jakości zamontowanych podzespołów. Wymagana jest szyba o parametrach identycznych z fabryczną oraz zderzaki o odpowiedniej grubości powłoki lakierniczej, ponieważ zbyt gruba warstwa farby może zakłócać pracę radaru.

Niesprawny system ADAS – kalibracja, która nie zostanie wykonana

Zignorowanie konieczności kalibracji systemów ADAS po zdarzeniach takich jak wymiana szyby, kolizja czy naprawa zawieszenia może prowadzić do szeregu poważnych problemów technicznych i kwestii związanych z bezpieczeństwem.

Gdy elektronika traci „punkt odniesienia”, systemy wspomagające stają się nieużyteczne. Samochód komunikuje to poprzez ciągle pojawiające się kontrolki i sygnały ostrzegawcze na desce rozdzielczej. Prowadzenie takiego auta bywa męczące – funkcje pilnujące toru jazdy mogą przestać precyzyjnie reagować, przez co pojazd nie trzyma się środka pasa tak, jak powinien. Taka sytuacja buduje w kierowcy frustrację i niepewność, sprawiając, że przestaje on polegać na technologii, która miała go chronić.

Wpływ opon na kalibrację kamer i radarów

Ciekawym i często pomijanym aspektem jest wpływ ogumienia na systemy bezpieczeństwa. Jeśli zdecydujesz się na montaż kół o innym rozmiarze niż zalecany przez producenta lub wybierzesz zamienniki o innej charakterystyce, może to wpłynąć na wysokość zawieszenia i kąt nachylenia nadwozia. W takim przypadku systemy asystujące mogą zacząć działać nieprawidłowo. Dlatego po każdej istotnej zmianie w obrębie kół warto sprawdzić, czy kalibracja ADAS nie jest wymagana dla zachowania pełnej sprawności systemów. Jest to istotny element dbania o auto, o czym szerzej przeczytasz w sekcji eksploatacja auta.

Kalibracja radaru – cena i specyfika marek

Koszt tego typu usługi zależy od stopnia skomplikowania systemu i marki pojazdu. W profesjonalnym serwisie zazwyczaj waha się on w granicach od kilkuset do nawet ponad dwóch tysięcy złotych, biorąc pod uwagę, że sam sprzęt do kalibracji to inwestycja rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych. Kluczem jest skorzystanie z serwisu posiadającego aktualne oprogramowanie i odpowiednie wzorniki cyfrowe lub fizyczne.

Szczególnie wymagająca jest kalibracja radarów Audi oraz innych marek z grupy VAG (VW, Seat, Skoda), gdzie systemy są wyjątkowo precyzyjne i często obejmują również kalibrację kamer 360 stopni oraz systemy Night Vision.