Czujnik temperatury silnika zwany także czujnikiem temperatury płynu chłodzącego, choć niewielki i przez to niepozorny, odgrywa istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu jednostki napędowej. Jak wiele elementów auta, tak i ten może ulec awarii, dlatego warto znać objawy jego uszkodzenia, a także związane z tym konsekwencje.
Za co odpowiada czujnik temperatury silnika?
Najogólniej rzecz ujmując, ma on wpływ na sprawne i wydajne działanie silnika. Żeby wyjaśnić to w bardziej szczegółowy sposób, należy zacząć od tego, jak działa czujnik temperatury. Urządzenie to jest jednym z najważniejszych elementów pomiarowych, które częściowo znajduje się zanurzone w płynie chłodniczym i pełni funkcję swego rodzaju nośnika energii cieplnej – z silnika do chłodnicy. Dzięki temu, za pośrednictwem przewodów, przekazuje informacje o temperaturze do jednostki sterującej silnikiem ECU (Engine Control Unit). Co istotne, czujnik nie działa jak typowy termometr znany z gospodarstw domowych, bada on bowiem rezystancję, czyli oporność.
Czujniki temperatury silnika dzielimy na dwa typy:
- NTC (Negative Temperature Coefficient): to opornik o ujemnym współczynniku temperaturowym, w którym im wyższa temperatura płynu, tym mniejsza rezystancja.
- PTC (Positive Temperature Coefficient): działa w odwrotny sposób. Wraz ze wzrostem temperatury płynu rośnie rezystancja.
Czy czujnik temperatury ma wpływ na pracę silnika? Dostarcza do komputera sterującego dane niezbędne do precyzyjnego ustalenia dawki paliwa i momentu załączenia wentylatora. Inne potrzeby ma zimna jednostka napędowa, którą dopiero uruchamiamy, niż ta rozgrzana już po dłuższej jeździe. To bezpośrednio chroni ją przed przegrzaniem i przyspieszonym zużyciem, a tym samym zapewnia jej długą i bezawaryjną eksploatację.
Gdzie znajduje się czujnik temperatury?
Wiedza o tym, gdzie pod maską szukać filtra powietrza, wlewu oleju silnikowego, płynu chłodniczego czy innych kluczowych podzespołów, nie powinna być zarezerwowana wyłącznie dla mechaników, lecz stanowić elementarz każdego kierowcy dbającego o swój pojazd. Są jednak takie elementy, jak wspomniany czujnik temperatury silnika, którego lokalizacja raczej niewielu osobom jest znana.
Czasami jesteśmy w stanie dostrzec go zaraz po otworzeniu maski, ale bywa też w niektórych autach przysłonięty przewodami i widoczny dopiero po wyjęciu akumulatora wraz z podstawą oraz przyświeceniu lampą. Najczęściej jednak znajduje się w obudowie termostatu, w głowicy silnika lub na przewodzie układu chłodzenia.
Poniżej przygotowaliśmy przykładowe zestawienie modeli samochodów wraz z najczęstszymi miejscami znajdowania się w nich czujnika temperatury silnika.
Model samochodu / Silnik | Gdzie jest czujnik temperatury silnika? |
Audi A3 8P | Na plastikowym trójniku z boku silnika. |
BMW E46 | W bloku silnika (głowica, często pod kolektorem dolotowym) lub przy wejściu do chłodnicy. |
BMW E90 | W bloku silnika lub blisko chłodnicy (zależnie od silnika, np. N46/N47). |
Peugeot 307 2.0 HDi | W górnej części silnika, blisko termostatu po prawej stronie głowicy, na wysokości kolektora dolotowego. |
Opel Zafira B | Nad termostatem, pod obudową termostatu w miejscu połączenia z układem chłodzenia. |
Opel Meriva B | W obudowie termostatu. |
Opel Insignia | Przy bloku silnika lub obudowie termostatu; w niektórych wersjach z prawej strony silnika nad skrzynią. |
Ford S-Max | Przy obudowie termostatu lub na bloku silnika blisko węża chłodnicy. |
VW Touran (1.9 TDI) | Blisko termostatu lub w obudowie termostatu (dokładna pozycja zależy od silnika AVQ). |
Uszkodzony czujnik temperatury silnika – objawy
To niepozorne urządzenie ma ogromny wpływ na kondycję całego pojazdu, dlatego warto wiedzieć, jakie są objawy uszkodzonego czujnika temperatury silnika i co powinno wzbudzić podejrzenia.
- Wzrost zużycia paliwa oraz spadek mocy – gdy komputer nie zna faktycznej temperatury, nie jest w stanie precyzyjnie dobrać dawki paliwa, co uderza nas po kieszeni i pogarsza dynamikę jazdy.
- Problemy z rozruchem silnika – trudności z zapłonem – zarówno na zimno, jak i na ciepło – to częsty skutek błędnych danych przesyłanych do sterownika.
- Niestabilne obroty na biegu jałowym – możesz zauważyć, że obroty są nienaturalnie wysokie lub falują po zatrzymaniu auta.
- Błędne wskazania na desce rozdzielczej – nieregularne ruchy wskazówki, jej całkowity brak reakcji lub nagłe skoki temperatury to jasny sygnał awarii.
- Ryzyko przegrzania jednostki napędowej – niewłaściwa praca czujnika może doprowadzić do krytycznego wzrostu temperatury, co grozi poważnym uszkodzeniem silnika.
Choć te symptomy mogą wydawać się mało groźne na początku, ignorowanie ich skraca żywotność silnika i może doprowadzić do kosztownej wizyty u mechanika.
Jaka jest prawidłowa temperatura silnika?
Wartość uzależniona jest od danego samochodu, a precyzyjniej, od budowy układu chłodzenia. Przyjmuje się, że optymalnie jest to ok. 90℃, jednak w niektórych autach wskaźnik może zatrzymać się nieco wyżej lub niżej. Nie bez znaczenia jest także pora roku – zimą, zwłaszcza w nieco starszych samochodach, temperatura może być niższa do tej, która pokazywała się na desce rozdzielczej latem.
Jak sprawdzić czujnik temperatury silnika?
Jeśli zauważysz niepokojące objawy, warto przeprowadzić diagnostykę, aby zyskać pewność co do stanu czujnika. Najszybszą metodą jest podłączenie interfejsu diagnostycznego OBDII, który pozwoli odczytać zapisane błędy (np. P0115) oraz podejrzeć parametry pracy w czasie rzeczywistym.
Czujnik można również sprawdzić manualnie za pomocą multimetru ustawionego na pomiar rezystancji (omów). W przypadku najpopularniejszych czujników typu NTC, ich oporność powinna maleć wraz ze wzrostem temperatury silnika. Jeżeli miernik wskazuje przerwę w obwodzie (nieskończoność), zwarcie lub stałą wartość mimo nagrzewania się cieczy – element kwalifikuje się do wymiany.
Wymiana czujnika temperatury
W sytuacji, w której czujnik temperatury płynu chłodzącego nie działa, nie ma możliwości naprawy tego elementu. Należy go więc wymienić, najlepiej w zaufanym serwisie, który najpierw przeprowadzi diagnostykę. Koszt tej usługi nie należy do najwyższych, a nasz portfel uszczupli się o kilkadziesiąt złotych – w zależności od samochodu i warsztatu.
Ile kosztuje czujnik temperatury silnika? Nowy egzemplarz zamienny zwykle nie przekracza 60 zł. Droższe są modele od znanych marek i te bardziej zaawansowane, np. zintegrowane z obudową termostatu. Decydując się na ich założenie, trzeba liczyć się z większymi kosztami, nieprzekraczającymi 300 zł. Pamiętajmy, że wiele zależy też od wersji posiadanego auta i tego, który model wybierzemy.
Wyjątkiem jest sytuacja, w której uszkodzony nie jest bezpośrednio czujnik płynu chodzącego, a przewód elektryczny, który może zostać naprawiony w serwisie. Jego awaria może wpłynąć na nieprawidłowy odczyt informacji przekazywanych z czujnika.
Warto pamiętać, że cały układ chłodzenia jest niezwykle ważny, dlatego nie można zaniedbać żadnego jego elementu. Kiedy zauważymy, że z samochodem dzieje się coś niepokojącego, należy bezzwłocznie poszukać przyczyny usterki i ją naprawić. Istotne jest również regularne serwisowanie auta, obejmujące wymianę i uzupełnianie płynów eksploatacyjnych – w tym płynu chłodniczego.