Zamienniki opon: wady i zalety zmiany rozmiaru kół

Dowiedz się, jak poprawnie dobierać zamienniki opon. Sprawdź wady i zalety stosowania zamienników. Przeczytaj poradnik zmiany rozmiaru felg i opon.

O czym należy pamiętać przy doborze zamienników?

• Producent pojazdu dopuszcza zmiany średnicy zewnętrznej opon w zakresie niecałych 2%. W związku z czym, instalując felgi o zwiększonej średnicy, by zachować identyczną średnicę koła, musimy zmniejszyć profil opon nań zamontowanych.
• Przed dokonaniem zmian, należy pamiętać, iż w większości przypadków stosowanie homologowanych rozmiarów opon to jedyna gwarancja zachowania parametrów trakcyjnych przewidzianych przez producenta.

Zalety zwiększania średnicy kół

Tabelki z zalecanymi przez producenta rozmiarami opon oraz ich ciśnieniem roboczym możemy znaleźć w okolicach wlewu lub progu drzwi

• Zwiększenie przyczepności. Poziom poprawy przyczepności zależy w dużym stopniu od zakresu zmian profilu i szerokości opony. Dodatkowo, zwiększenie szerokości opony skraca drogę hamowania na suchej drodze.
• Poprawa reakcji i zachowania w zakręcie. Zwiększona średnica felg w połączeniu z mniejszym profilem opony poprawia stabilność zachowania samochodu w zakręcie, zwiększa się także prędkość bezpiecznego pokonywania łuków drogi.
• Poprawa estetyki. Większe felgi i szersze opony poprawiają wygląd samochodu.
• Możliwość montażu większych tarcz hamulcowych. Zwiększenie średnicy felg, pozwala na montaż dużo większych tarcz hamulcowych i zacisków o większej ilości tłoczków. Takie modyfikacje w znacznym stopniu poprawiają efektywność naszego układu hamulcowego.

Wady zwiększania średnicy kół

By zachować taką samą średnice koła, montując większe felgi zmniejszamy profil opony.

• Koszty. Nowe felgi i nowe opony to zawsze spory wydatek, zwłaszcza że felgi o większej średnicy są droższe. Podobnie wygląda sprawa opon – niższy profil opony i większa szerokość bieżnika zmusza producenta do stosowania lepszych materiałów i bardziej skomplikowanych technologii, a to niesie za sobą zwiększenie ceny produktu finalnego.
• Wzrost spalania. Szersze opony posiadają większe opory toczenia, co skutkuje zwiększonym spalaniem paliwa. Dodatkowo, gdy zastosowane felgi nie należą do klasy „lightweight”, mają one również negatywny wpływ na osiągi (spada przyspieszenie samochodu).
• Zwiększenie prawdopodobieństwa uszkodzenia opony i felgi. Niższa wysokość opony to większe szanse uszkodzenia jej samej, bądź felgi podczas wpadnięcia w dziurę na drodze. Opony o niskim profilu są częściej narażone na uszkodzenia boków.
• Pogorszenie komfortu. Zmniejszenie profilu opony powoduje zmniejszenie komfortu podczas jazdy. Nawet wtedy, gdy uda nam się zwiększając szerokość opony zachować jej wysokość oryginalnej dopuszczalnwej tolerancji, to ze względu na sztywniejszy bok opony o niższym profilu i zwiększony ciężar spowodowany szerokością opony, komfort użytkowania opony radykalnie się zmniejszy
• Zwiększenie podatności na koleiny. Zwiększona szerokość opony pogarsza pokonywanie kolein. Dodatkowo sztywniejsze boki niskoprofilowej opony, które są zaletą podczas precyzyjnego pokonywania zakrętów z większą prędkością, pogarszają możliwości pojazdu do wyjechania z kolein wpływając w dużym stopniu na pogorszenie bezpieczeństwa osób podróżujących autem
• Wzrost głośności. To już kwestia kształtu i rodzaju bieżnika, ale prawie zawsze zwiększenie szerokości opony niesie za sobą zwiększenie hałasu toczenia ze względu na fakt, iż prześlizgujące się pomiędzy klockami bieżnika powietrze pokonuje dłuższą drogę
• Zmniejszenie odporności na aquaplaning. Niższa i szersza opona to większa powierzchnia styku opony, czyli większa ilość wody którą bieżnik musi „wypompować” spod koła. Producenci starają się temu przeciwdziałać stosując bieżniki kierunkowe lub coraz częściej asymetryczne, które pozwalają na niezależne od siebie zaprojektowanie obu połówek bieżnika biorąc pod uwagę różne wymogi przed nimi stawiane. Zwiększenie szerokości opony wpływa w znaczący sposób na podatność na możliwość wystąpienia zjawiska aquaplaningu.
• Spadek przyczepności na brudnej drodze. Zwiększeniu szerokości opony prawie zawsze towarzyszy wydłużenie drogi hamowania w przypadku hamowania na zapiaszczonej lub zabrudzonej drodze.

Zmiana szerokości opon bez zmiany rozmiaru felg

Zmiana szerokości opony nie zawsze musi być powiązana ze zmianą rozmiaru felg. Należy jedynie pamiętać aby stosować się do obowiązującej zasady doboru zamienników wg. której średnica zewnętrzna opony może się zwiększyć o niecałe 2% w stosunku do rozmiaru fabrycznego.

Wg starej zasady doboru zamienników (która zresztą może być cały czas stosowana) średnica zewnętrzna montowanej opony powinna być nie mniejsza niż 2 % i nie większa niż 1,5%.I tak np. zamiast opony o rozmiarze 185/60 R15 możemy zastosować opony 195/55 (zmniejszenie średnicy o ok. 1.3%) lub 205/55 (średnica o ok. 1% większa). Dla przykładu niedopuszczalne jest użycie opon o rozmiarach: 195/50 R15 (zmniejszenie średnicy o 4.25%), 165/70R15 (zwiększanie średnicy o 1,96%), 175/70R15 (zwiększenie średnicy o 4,25%) .Dopuszczalne jest natomiast zastosowanie opon węższych np.175/65R15 przy zachowaniu tolerancji +1,5/-2% różnicy w średnicy zewnętrznej opony.

W przypadku kiedy zastosujemy wyliczenie przedziału doboru zamienników dla rozmiaru 185/60R15 wg. nowych reguł zalecanych przez ETRTO od lipca 2003 r ilość dostępnych zamienników zmniejszy się. Wg. tej reguły zewnętrzna średnica opony powinna zawierać się w przedziale +/- 3% między średnicą zewnętrzną teoretyczną (inaczej projektową) i średnicą nominalną obręczy. Należy pamiętać, że nie jest to zwiększenie przedziału doboru zamienników do 3% tak jak jest to często błędnie podawane przez wyszukiwarki zamienników umieszczane na niektórych portalach branżowych.

Aby wyliczyć widełki doboru zamienników dla rozmiaru 185/60R15 należy posiadać takie dane jak zewnętrzna średnica teoretyczna (projektowa), nominalna średnica obręczy oraz podstawić wszystkie dane do specjalnego wzoru. Dokładne wyliczenia podano poniżej.

Zewnętrzna średnica teoretyczna / projektowa: 603 mm
Nominalna średnica obręczy: 381 mm
Różnica: 222 mm
Maksymalna dopuszczalna średnica: 603 + (222 x 3%) = 609,66
Minimalna dopuszczalna średnica: 603 – (222 x 3%) = 596,34

W przypadku stosowania starszej metody doboru zamienników bazującej bezpośrednio na wyliczeniach dla średnicy zewnętrznej w granicach +1,5/-2% uzyskujemy możliwość zamontowania zamiennika, którego średnica zewnętrzna mieści się w przedziale od 598,78 mm do 620,165 mm. Kiedy zastosujemy się do nowych zaleceń +3/-3% nasz przedział doboru zamienników zawęzi się do wartości od 596,34 mm do 609,66 mm. Oznacza to, iż zmniejszy się ilość możliwych do wyboru zamienników. Spośród możliwych zamienników wypadnie rozmiar 195/55R15.

Obliczanie zamienników dla rozmiaru 185/60R15

Przy takich czynnościach należało by wziąć pod uwagę konsekwencje stosowania zamienników opon homologowanych na pojeździe. Użytkując szersze opony o niższym profilu zyskujemy wprawdzie na przyczepności i lepszym prowadzeniu (niższa i sztywniejsza ścianka boczna opony), jednakże takie zmiany powodują również: wzrost możliwości wystąpienia zjawiska aquaplaningu przy niższych prędkościach, wzrost oporów toczenia opony, który przekłada się bezpośrednio na większe zużycia paliwa, spadek komfortu jazdy oraz pogorszenie możliwości manewrowania pojazdu w miejscu. Należy pamiętać o tym aby szersze opony nie obcierały o nadkola przy pełnym skręcie kół.

Jedynie montaż właściwych opon homologowanych na pojeździe przez jego producenta może zapewnić optymalne bezpieczeństwo pojazdu. Montaż węższych opon może z kolei wpłynąć na pogorszenie ich przyczepności, wydłużenie drogi hamowania, mniejszą stabilność pojazdu w zakręcie spowodowaną zwiększeniem się profilu opony oraz na nieprawidłowe działanie systemu ABS szczególnie w przypadku opon zimowych.
Dlatego najrozsądniej będzie albo pozostać przy tej samej średnicy opony, co oczywiście nie oferuje zbyt dużego wyboru rozmiarów, lub zamontować opony o średnicy większej o jeden cal.

Zmniejszanie rozmiarów felg

Sytuacje te najczęściej mają miejsce w sezonie zimowym w połączeniu z oponami zimowymi. Zasady obowiązują identyczne jak podczas zwiększania średnic felg, jednak dodatkowo należy sprawdzić, czy rozmiar tarcz i zacisków pozwala na montaż mniejszej felgi.

Taka operacja daje możliwość zamontowania węższych i o wyższym profilu opon, co bywa skuteczniejszym rozwiązaniem przy stosowaniu opon zimowych. Na takiej zamianie zyskuje przede wszystkim nasz portfel – opony o mniejszej średnicy zazwyczaj są tańsze. Czasami można usłyszeć, iż zmniejszenie rozmiaru opon zimowych wpłynie na polepszenie ich przyczepności w warunkach zimowych ze względu na zwiększony nacisku jednostkowego na cm2. Nie zaleca się zmniejszania rozmiaru opon zimowych do szerokości bieżnika 205 mm. Korzyści wynikające z takiej operacji będą znikome a często może to spowodować pogorszenie przyczepności auta oraz pogorszenie funkcjonowania takich systemów jak np. ABS. W przypadku bieżników których szerokość wynosi powyżej 215 mm można rozważyć taką ewentualność pamiętając jednak o tym, iż funkcjonowanie wszystkich systemów w które wyposażone jest auto będzie optymalne tylko w przypadku zachowania oryginalnego – homologowanego przez producenta pojazdu ogumienia.