Poznaj podstawowe informacje o oponach ciężarowych. Dowiedz się, jak dzielą się opony ciężarowe. Sprawdź, jakie występują rodzaje opon ciężarowych.
Na początku było koło, czasem dwa, czasem cztery, ale właściwie nie różniły się zasadniczo niczym. Mogły być większe, mogły być mniejsze, a czasem i takie i takie. Koła pracowały na osiach naczepowych, bo na pozostałych "osiach" pracował… koń.
Pojazd taki miał wszystkie osie pędne. Koń, obuty, był w podkowy dla lepszej trakcji. Z czasem zaczęto te podkowy gumować, aby poprawić komfort i obniżyć hałas. Tak zaczynał jeden z największych koncernów oponiarskich, który począwszy od 1871 roku produkował właśnie takie podkowy. Mowa o firmie Continental z Hannoveru.
Wynaleziona w 1839 roku przez Charlesa Goodyeara technologia wulkanizacji kauczuku była krokiem milowym dla branży oponiarskiej, ale w motoryzacji tylko przedsmakiem tego, co wydarzyło się w latach 1893 (patent) – 1897 mowa tu o silniku spalinowym o samoczynnym zapłonie. Autorem tego epokowego wynalazku był Rudolf Diesel. Od tego momentu już tylko kwestią czasu była specjalizacja ogumienia zakładanego do pojazdów użytkowych.
Początkowo lane koła zostały zastąpione przez opony diagonalne z dętką osadzoną na felgach stalowych. Z czasem wprowadzono opony radialne (Michelin – 1935 rok), a i dętka z czasem przestała być potrzebna… choć nie wszędzie. Dalszy wzrost mocy i tonażu przewożonego na pojazdach sprawił, że w specyficznych warunkach zaistniała potrzeba stworzenia ogumienia o różnicowanym bieżniku. Początkowo prace badawcze koncentrowały się na opracowaniu opon zapewniających trakcję ciężarówek w warunkach zimowych. Oczywiście radzono sobie stosując również kolce lub łańcuchy. Z czasem zaczęły pojawiać się również segmenty opon dedykowane do innych warunków transportowych.
Lata powojenne, to dalszy podział ogumienia ze względu na położenie na osi, ale również postępująca specjalizacja ze względu na podłoże, po jakim jeździ pojazd.
Opony ciężarowe Goodyear w Scani
Obecnie możemy wyróżnić kilka typów podziału ogumienia stosowanych do pojazdów ciężarowych.
Podział opon ciężarowych klasy premium
Najbardziej powszechny, to ten ze względu na umiejscowienie na osi:
-
Oś prowadząca / Sterująca
-
Oś napędowa / Pędna
-
Oś naczepowa
Firma Michelin oferuje również opony na oś wleczoną lub pchaną. Pozostali producenci zalecają na tego typu osie opony zwykle montowane na osi prowadzącej lub na osi naczepowej.
Drugim typem podziału, jest ten wynikający z podłoża, po jakim jeździ pojazd:
-
Opony do transportu długodystansowego
-
Opony do transportu regionalnego
-
Opony zimowe
-
Opony miejskie
-
Opony do transportu budowlanego / mieszanego
-
Opony typu off-road.
Pewnym zaburzeniem tej segmentacji są opony dedykowane na oś napędową dla flot transportowych, u których udział transportu regionalnego i długodystansowego wynosi ok. 50% każdy. Od 2007 Michelin, a od 2010 roku Continental posiadają takie ogumienie w swojej ofercie.
Różni producenci różnie systematyzują swoje opony, wyróżniając lub uszczegóławiając pewne segmenty opon.
Podział opon ciężarowych klasy średniej (medium)
Inaczej ma się sytuacja w przypadku opon pozycjonowanych cenowo i jakościowo niżej. Opony średniej klasy (np. Firestone, Semperit, Uniroyal) mają ograniczoną segmentację. I tak na przykład marka Semperit posiada zunifikowany segment drogowy, który odpowiada segmentom: regionalnemu i długodystansowemu w oponach klasy premium jednocześnie. Następnie są opony dedykowane na zimę, oraz segment opon do transportu mieszanego-budowlanego (on/off) i typowy off-road.
Podział opon cięzarowych klasy budżetowej
Jeszcze większe ograniczenie segmentów jest w oponach klasy budżet, gdzie często występują tylko trzy segmenty (tak jest w przypadku marki Barum) lub dwa (drogowy i budowlany) w przypadku opon Kormoran i Sava ze szczątkowymi przedstawicielami segmentu miejskiego. Częstym zabiegiem w oponach klasy budżetowej jest oferowanie opon tylko na jedną oś lub o charakterze uniwersalnym – na wszystkie osie. Zarówno opony środka, jak i budżetowe mają zdecydowanie ograniczoną paletę rozmiarów oferowanych pod tymi markami.
Oferta opon ciężarowych Continental
Inne podziały opon ciężarowych
W podziałach tych nie uwzględniono podziału opon dedykowanych do autobusów i autokarów. Do niedawna opony te były pomijane lub traktowane, jako część ciężarowych segmentów: długodystansowego, regionalnego, zimowego i miejskiego. Obecnie, coraz częściej traktuje się te opony, jako oddzielną grupę opon dedykowaną do transportu ludzi, inną w swojej charakterystyce od ogumienia dedykowanego do ciężarówek i naczep.
Przykładem oddzielnego charakteryzowania tego typu ogumienia jest siedmio-elementowa systematyka opon w firmie Bridgestone. Obok wymienianych wcześniej sześciu elementów dodany został siódmy element opony typu coach do autokarów daleko-dystansowych. Podobnie czyni firma Michelin, który w 2009 roku wprowadził nową systematykę opon składająca się z ośmiu modułów, przy czym dwa odnoszą się do autobusów i autokarów. Z kolei firma Continental w 2006 wprowadziła systematykę składająca się jedynie z trzech segmentów – Goods – People – Construction, ale 1/3 dotyczyła opon dedykowanych do transportu ludzi.
Pozostałe czyniki doboru opon ciężarowych
Podział na sześć głównych segmentów wynika z typu nawierzchni, na jakiej mają być eksploatowane opony pojazdu, do którego dobiera się ogumienie. Oczywiście nie jest to podział ostateczny i zawsze należy dobierać ogumienie uwzględniając wiele czynników, które mogą mieć wpływ na żywotność opon. Pozostałe czynniki, (co nie znaczy mniej istotne), to:
-
Nośność
-
Indeks prędkości
-
Liczba osi pędnych
-
Liczba osi skrętnych
-
Ciśnienie
Większość z tych czynników nie zawsze jest brana pod uwagę przy doborze właściwego ogumienia, a producenci opon również nie udostępniają wyczerpujących zestawień uwzględniających powyższe czynniki.
Poniższe przykłady wyjaśniają, jak wymagania stawiane oponom determinują ich poszczególne parametry i kształtują kolejne podziały:
-
Dobór właściwego ogumienia do pojazdu wykonującego specjalistyczne zadania w połączeniu z podwyższeniem lub obniżeniem dopuszczalnego limitu prędkości determinuje dobór odpowiedniego ciśnienia, a co za tym pozwala na podwyższenie lub obniżenie ładowności pojazdu
-
Wpływ zmieniających się wymagań względem czystości ochrony środowiska. Zgodnie z dyrektywami europejskimi producenci mają obowiązek wprowadzania silników, o coraz bardziej restrykcyjnych normach czystości spalin. Pomiędzy producentami ciężarówek trwa wojna (przeważnie marketingowa) o wielkość kabin i na kilogramy. Doprowadziło to do sytuacji wzrostu masy ciągników siodłowych, a w szczególności wzrostu nacisku masy na przednią oś. Fakt ten wymusił na producentach opon przygotowanie opon o podwyższonych indeksach nośności dedykowanych do nowych typów ciężarówek, a w szczególności tych wyposażonych w systemy oczyszczania spalin przy pomocy mocznika – SCR. Opony o podwyższonej nośności wprowadziły w tym roku np. firmy Bridgestone i Continental. Opony te egzystują w ofercie producentów równolegle obok opon standardowej nośności. Dlatego dobierając ogumienie warto sprawdzić, jakie opony faktycznie potrzebujemy do swojej ciężarówki, ponieważ w jedyna informacja różniąca oba typy opon to informacja na boku opony innej nośności.
W kolejnym artykule zajmiemy się skrótami literowo-cyfrowymi opisującymi zastosowanie i umiejscowienie opon na ciężarówce wg poszczególnych producentów, oraz porównamy te nomenklatury między sobą.