Pierwsze próby opon umożliwiających jazdę bez ciśnienia miały miejscu juz przed II wojną światową. Ewolucja tego rozwiązania trawała prawie 80 lat. Co zmieniło się przez ten czas? Czy obecnie spotykane opony Run Flat przypominają w czymś pierwowzory z lat 30. XX wieku?
Opony typu Run Flat umożliwiają kontynuację jazdy po utracie ciśnienia, która nastąpiła z powodu przebicia lub innego uszkodzenia eksploatacyjnego. Współcześnie na takiej oponie można przejechać dystans od 80 do 200 km. Nie należy przy tym przekraczać prędkości 80 km/h. Opony typu Run Flat są stosowane w samochodach o dużej mocy. Ideą produkcji takich opon jest mozliwość bezpiecznego zatrzymania pojazdu po uszkodzeniu podczas jazdy z dużą prędkością i dojechanie do serwisu.
Run Flat – przedwojenne początki
1934 - Goodyear wprowadza do sprzedaży system LifeGuard. Dodatkowa nylonowa dętka znajdowała się wewnątrz normalnej dętki. W razie "wystrzału" lub przebicia opony mogła na krótko przejąć całe obciążenie. System zapobiegał gwałtownym spadkom ciśnienia powietrza, często skutkujących wypadkiem, ale nie pozwalał dojechać daleko. Dodatkowa dętka stopniowo uwalnia powietrze, dając jedynie tyle czasu, żeby znaleźć bezpieczne miejsce do wymiany koła.
Technologia Run Flat posiada bardzo długą historię.
Run Flat – wojna motorem postępu
Dlaczego ciśnienie w oponach jest takie ważne?
1941 - Departament Obrony USA ogłasza konkurs dla amerykańskich producentów na opracowanie opony zdolnej do jazdy po przestrzeleniu na odcinku minimum 75 mil (120 km). Wcześniejsze rozwiązania francuskie i niemieckie - opony wypełnione gumową pianką - dobrze spisywały się podczas bitew, gdy mało się jeździło, a dużo strzelało. Niestety, po kilku-kilkunastu setkach kilometrów normalnej eksploatacji nadawały się do kosza. Brytyjski pomysł na oponę z usztywnionymi ściankami bocznymi pozwalał pokonać bez powietrza nawet 50 mil (80 km).
Grudzień 1941 - Finał konkursu odbywa się na wyprażonej słońcem drodze "Tamiami Trial" łączącej Tampę i Miami na Florydzie, biegnącej przez bagna Everglades. Wyniki testu są słabe. Najlepsza opona wytrzymała tylko 22 mile (35 km). Prace konstruktorów nie poszły jednak na marne. Testując nowe materiały do wzmocnienia ścian bocznych, do końca wojny Amerykanie zdołali osiągnąć maksymalny przebieg bez powietrza 150 mil (240 km) w oponach do zastosowań militarnych, gdzie koszty produkcji nie grały wielkiej roli. Generał Patton zawdzięczał swój błyskawiczny marsz z Francji do Niemiec po części właśnie innowacyjnemu ogumieniu wielu pojazdów wojskowych.
Opony typu Run Flat w swoim wnętrzu posiadają specjalne wzmocnienia, które pozwalają na jazdę bez powietrza (fot. Continental).
Run Flat – dynamiczny rozwój
Sprawdź jak produkuje się opony
1955 - Goodyear przedstawia oponę z wkładką wewnętrzną (Captive Air Shield) z tworzywa, przejmującą obciążenie w razie utraty ciśnienia powietrza. Daje bezpieczny zasięg do 160 km przy prędkości do 80 km/h. Kilka lat później opony serii Double Eagle z opcjonalnymi wkładkami LifeGuard Safety Spare są reklamowane jako "wyposażone we wbudowane koło zapasowe". Popularność ogranicza wysoka cena.
1958 - Chrysler proponuje w opcji opony marki US Royal, ze wzmocnionymi bokami, zdolne do jazdy bez powietrza na ograniczonym odcinku.
1965 - Samochody formuły NASCAR zostają wyposażone w opony z wkładkami Lifeguard Racing Shield pomysłu inżynierów Goodyeara. System jest stosowany z powodzeniem do dziś.
Październik 1973 - Austriacka firma Polyair (dziś potentat w produkcji poduszek pneumatycznych do samochodów ciężarowych) prezentuje oponę z usztywnionymi ściankami bocznymi, wykonaną z nowego rodzaju poliuretanu - elastycznego jak guma, ale cztery razy odporniejszego na zużycie. Opona Polyair jest lżejsza od tradycyjnej o 1/3, a dzięki bardzo dużej wytrzymałości mieszanki prostsza w budowie, bez warstw osnowy i kordu, wykonywana tańszą metodą odlewu ciśnieniowego. Jest zdolna do jazdy bez powietrza na odcinku do 100 km z prędkością do 70 km/h. Znacznie obniżone tarcie śródmolekularne nowej mieszanki sprawia, że nagrzewa się o wiele mniej niż opona wykonana z gumy syntetycznej. Początkową wadą jest gorsza przyczepność na mokrej nawierzchni.
1978 - Goodyear przedstawia oponę SST (Self Supporting Tyre) z usztywnionymi bokami przenoszącymi obciążenie po spadku ciśnienia, zbliżoną do współcześnie nam stosowanych. Dopuszczalny zasięg 40 mil (64 km) z prędkością do 40 mph (64 km/h).
Zwykła opona po ujściu powietrza nie nadaje się do użytkowania (fot. Continental).
Run Flat współcześnie
Dowiedz się więcej na temat rozwoju opon
1987 - Porsche 959 jest pierwszym samochodem standardowo wyposażonym w opony run-flat (Bridgestone RE71). Od połowy lat 80. opony run-flat o rozmiarze 175/70 R 13 tej samej marki wchodzą w skład pakietu dla osób niepełnosprawnych dostępnego w Hondach Civic. Pozwalają na jazdę bez powietrza na odcinku do 100 km z prędkością do 60 km/h.
1997 - Opony Run Flat Goodyear Eagle F1 GS-EMT stają się wyposażeniem standardowym Chevroleta Corvette, zapewniając dopuszczalny zasięg bez ciśnienia do 320 km z prędkością do 88 km/h, przy temperaturze zewnętrznej 22 st. C.
Kwiecień 1998 - Michelin prezentuje system PAX.
Grudzień 1999 - Roadster Z8 jest pierwszym modelem BMW wyposażonym seryjnie w system RSC (dedykowane opony Run Flat, felgi EH2 i czujniki ciśnienia powietrza).
Wkrótce opublikujemy kolejne artykuły na temat opon z technologią Run Flat. Omówimy między innymi oznaczenia stosowane na oponach tego typu i udzielimy kilku wskazówek dotyczących ich prawidłowego użytkowania.