Przyczyna nierównomiernego zużywania się opon, w postaci tzw. "ząbkowania klocków bieżnika" lub zużycia w kształcie "zębów piły", jest jedna i leży po stronie wzajemnej współpracy bieżnika opony z nawierzchnią.
Najczęściej ząbkują opony tylnej osi nie napędzanej (wleczonej). Wyobraźmy sobie pracę opony na tylnej osi. Auto uzyskuje napęd z osi przedniej, a oś tylna jest wleczona. W trakcie jazdy, na bieżnik opon tylnych siły oddziałują stale w tym samym kierunku, tzn. zawsze silniej na krawędź spływu klocków bieżnika, powodując ich podcieranie. Podczas hamowania tylne opony oddziałują na asfalt, powodując silniejsze, wzajemne oddziaływanie, jednak ciągle w tym samym kierunku, podcierając jeszcze silniej te same krawędzie klocków bieżnika.
Przyczyny ząbkowania opon
Na ząbkowanie opon najczęściej mają wpływ:
-
rzeźba bieżnika - ryzyko ząbkowania zwiększa się wraz z odległością między klockami bieżnika,
-
twardość mieszanki - twarde opony będą miały większą tendencję do ząbkowania i hałasowania,
-
ciśnienie w oponach - zawyżone ciśnienie powoduje zwiększenie ryzyka ząbkowania,
-
stan zawieszenia i amortyzacja auta - uszkodzone zawieszenie i zużyte amortyzatory również zwiększają ryzyko ząbkowania,
-
styl jazdy kierowcy - gwałtowne przyśpieszanie i hamowanie będzie potęgowało zjawisko ząbkowania na osiach nienapędzanych. Natomiast szybka jazda po krętych drogach będzie zacierać ślady ząbkowania.
Czy wielowahaczowy układ zawieszenia jest przyczyną ząbkowania?
Wbrew powszechnej opinii nie. W przypadku tego typu układu zawieszenia zjawisko to jest jednak bardziej widoczne, ponieważ opona nie jest ścierana w kierunku poprzecznym do kierunku jazdy, co ma miejsce w starszych układach zawieszenia, gdzie zjawisko "ząbkowania" było ścierane poprzecznie.
Schematy rotacji kół / opon - zapobieganie ząbkowaniu opon
W celu zminimalizowania zjawiska ząbkowania bieżnika należy systematycznie (przynajmniej raz na sezon lub co 8 - 10 tys. km) zmieniać pozycję kół/opon w pojeździe.
Opony symetryczne i asymetryczne
Poniższy schemat przedstawia zalecany kierunek zmiany położenia kół/opon w pojeździe dla aut z napędem na jedną oś, wyposażonych w opony symetryczne i opony asymetryczne:
Opony kierunkowe mogą być rotowane wg. powyższego schematu, jednak konieczne jest zdjęcie opon z obręczy w celu zachowania właściwego kierunku toczenia opon.
Opony kierunkowe (bez zdejmowania opon z felg)
 |
Schemat rotacji kół/opon dla aut wyposażonych w opony kierunkowe. Metoda ta nie wymaga demontażu opon.
|
Opony w samochodach z napędem 4x4 (te same rozmiary z przodu i z tyłu)
 |
Schemat rotacji kół/opon dla aut z ciągłym napędem na cztery koła. Rotacja powinna w tym przypadku zapewnić odwrócenie kierunku toczenia opon symetrycznych i asymetrycznych. W tej sytuacji opony kierunkowe wymagają zdjęcia z obręczy w celu zapewnienia właściwego kierunku toczenia opon.
|
Opony w samochodach z napędem 4x4 (różne rozmiary z przodu i z tyłu)
 |
Dla aut z napędem 4x4, posiadających różne rozmiary opon na przedniej i tylnej osi, zaleca się następujący schemat rotacji kół/opon. Schemat ten dotyczy aut wyposażonych w opony symetryczne i asymetryczne. Rotacja powinna zapewnić zmianę kierunku toczenia się opon.
|
W przypadku silnego zjawiska "wyząbkowania" bieżnika, opony można dotrzeć na specjalnym urządzeniu w nielicznych serwisach ogumienia – niestety skracając żywotność opon. Należy jednak zaznaczyć, że ten rodzaj nierównomiernego zużycia nie ma bezpośredniego wpływu na bezpieczeństwo jazdy, obniża jedynie komfort jazdy, powodując hałas.