Przybliżamy najważniejsze informacje o oponach asymetrycznych i kierunkowych. Czym się charakteryzują i dlaczego są lepsze od opon symetrycznych?
Opony o asymetrycznej i kierunkowej rzeźbie bieżnika należą do najczęściej spotykanych obecnie modeli ogumienia. Wyróżniamy jeszcze bieżnik symetryczny, ale jest on najmniej zaawansowany technologicznie, w związku z czym jest coraz rzadziej spotykany. Bieżniki symetryczne możemy obecnie spotkać w mniejszych autach (miejskich i kompaktowych) oraz w samochodach dostawczych i ciężarowych.
Sprawdź jak powstają opony
Opony posiadające kierunkowy wzór bieżnika charakteryzują się doskonałym odprowadzaniem wody podczas jazdy na mokrej nawierzchni oraz bardzo wysoką odpornością na występowanie zjawiska aquaplaningu. Najlepsze opony o kierunkowej rzeźbie bieżnika są bezkonkurencyjne na mokrej drodze.
Opona asymetryczna po zewnętrznej stronie jest zbudowana z większych klocków, które zapewniają dobrą przyczepność podczas pokonywania zakrętów i jazdy po suchej nawierzchni. Z kolei wewnętrzna część odpowiada za dobre prowadzenie pojazdu na mokrej nawierzchni. Ze względu na taką charakterystykę, opony asymetryczne są często montowane w samochodach o większej mocy silnika, które bardzo często poruszają się z dużą prędkością.
Cechą charakterysyczną opon asymetrycznych jest różny układ klocków bieżnika po wewnętrznej i zewnętrznej stronie.
Zalety opon kierunkowych i asymetrycznych
Dowiedz się więcej o cechach opon
Każdy konstruktor ma inne priorytety. Od nich zależą cechy danej opony, a co za tym idzie także jej zalety. Nie istnieje opona idealna. Nie można poprawić jednocześnie wszystkich osiągów. Najczęściej spotykane zalety nowoczesnych opon to:
-
konstrukcja w oparciu o symulacje komputerowe,
-
zaawansowane technologie produkcji,
-
większa odporność na aquaplaning, bez pogorszenia innych właściwości jezdnych i wzrostu hałasu,
-
poprawa właściwości jezdnych bez obniżania skuteczności odprowadzania wody i wzrostu hałasu,
-
obniżenie poziomu hałasu bez pogarszania prowadzenia i odporności na aquaplaning,
-
opony asymetryczne dzięki układowi klocków bieżnika zużywają się wolniej.
Wady opon kierunkowych i asymetrycznych
Dlaczego należy stosować schemat rotacji kół?
Wady należy rozpatrywać przede wszystkim w stosunku do opon symetrycznych. Należą do nich:
-
wyższa cena,
-
w samochodach z napędem na 4 koła komplikuje się krzyżowe przekładanie kół, zalecane średnio co 10-15 tys. km - nie uda się bez przełożenia opon na felgach,
-
w razie konieczności użycia koła zapasowego mamy 50 % ryzyka, że będzie ono pracować w złą stronę (tylko w przypadku opon kierunkowych),
-
mniejsza odporność na zjawisko "ząbkowania" opon kierunkowych.
Oprócz tego opony kierunkowe charakteryzują się nieco głośniejszą pracą niż opony asymetryczne.
Rzeźba bieżnika opon kierunkowych układa się w kształt litery V.
Zasady montażu opon asymetrycznych i kierunkowych
Przeczytaj więcej na temat montażu opon
Jak rozpoznać oponę asymetryczną?
-
opona asymetryczna charakteryzuje się różnym kształtem swoich boków - inna jest część wewnętrzna, a inna zewnętrzna,
-
opony asymetryczne mają znaczniki INSIDE (do wewnątrz) i OUTSIDE (na zewnątrz) - po prawidłowym montażu, na każdej oponie powinniśmy przeczytać OUTSIDE. (INSIDE tylko jeżeli czytamy stojąc w kanale).
Jak rozpoznać oponę kierunkową?
-
opony kierunkowe mają znaczniki właściwego kierunku obrotu (może to być strzałka, strzałka z nnapisem ROTATION lub inne oznaczenie wyraźnie sugerujące kierunek toczenia opony),
-
kształt bieżnika opony kierunkowej przypomina literę V.
Czym grozi jazda na odwrotnie założonych oponach kierunkowych lub asymetrycznych?
Na suchej jezdni nie odczuwa się zmian w trakcji i precyzji prowadzenia, ale rośnie poziom hałasu. Natomiast podczas jazdy na mokrej jezdni zauważa się obniżenie prędkości, przy której pojawia się aquaplaning, zaś w trakcie bardzo dynamicznej jazdy na zakręcie utrata przyczepności może nastąpić bez ostrzeżenia!
Pamiętaj, aby kontrolować efekty pracy wulkanizatora po każdym demontażu kół z samochodu. Niewłaściwy montaż opon kierunkowych lub asymetrycznych na pojeździe - z osią obrotu w przeciwną stronę niż przewidział projektant bieżnika - jest wciąż jednym z najpopularniejszych błędów!
Na boku opony kierunkowej znajdziemy oznaczenie kierunku toczenia.
Historia opon asymetrycznych i kierunkowych
Opony z bieżnikiem kierunkowym towarzyszą nam od początku istnienia motoryzacji, tyle że dawniej próbowano tym sposobem poprawić trakcję na sypkich lub błotnistych nawierzchniach. Dopiero w czasach nowożytnych dostrzeżono i potwierdzono inne zalety.
Więcej informacji o historii opon
Pierwszą seryjnie produkowaną oponą z bieżnikiem asymetrycznym był Michelin X-AS, zaprezentowany w 1964 roku. Połączyła pozytywne cechy, które do tej pory trudno było pogodzić na jednej oponie: świetną precyzję prowadzenia i wysoką odporność na aquaplanning. Wewnętrzna strona bieżnika zapewniała odpowiednią sztywność bieżnika sprzyjającą precyzji prowadzenia na zakrętach. Zewnętrzna odpowiadała za odprowadzanie wody. Opona X-AS była zdolna do bezpiecznego poruszania się z prędkością do 210 km/h. Zapewniała znakomitą stabilność na wprost i podczas jazdy na zakrętach, oraz nieznane do tej pory pokłady przyczepności w każdych warunkach pogodowych. Ówczesna reklama odwoływała się do doskonałości budowy ludzkiej stopy, również asymetrycznej. Zdolności Michelina docenili producenci wielu renomowanych aut. Opony serii X-AS stosowano na pierwszy montaż w samochodach:
-
Alfa Romeo GTV 1750/2000 i Alfetta,
-
Alpine A-110,
-
Bentley S3 i T,
-
BMW 2002 Ti/Tii,
-
Citroen DS 21 Pallas,
-
Datsun Fairlady i 240 Z,
-
Fiat 124 Coupe/Spider,
-
Ford Capri i Lotus-Cortina,
-
Lotus Elan,
-
Mercedes W100 (600) i W113 (230/250/280 SL),
-
MGB,
-
Peugeot 404 Injection,
-
Porsche 911/912,
-
Rolls-Royce Silver Shadow,
-
Triumph TR4A-IRS, TR5 i TR6.
Michelin X-AS pozostawał wzorcem do drugiej połowy lat 70.
Pod koniec lat 60. Uniroyal promował serię Master z odmiennym wzorem bieżnika dla opon przednich i tylnych dedykowaną dla popularnych samochodów. Argumentowano nie bez racji, że opony na przedniej i tylnej osi wypełniają inne zadania. Przód skręca, hamuje i odprowadza wodę w przeważającym stopniu. Tył przede wszystkim napędza (wówczas klasyczny układ napędowy był w przewadze) i współodpowiada za równowagę pojazdu. Dlatego tylne opony były nieco szersze od przednich. Opony Uniroyal Master dedykowane dla osi nie zdobyły rynku, gdyż były dwa razy droższe od konwencjonalnych.