Opona radialna, opatentowana przez firmę Michelin 4 czerwca 1946 roku, pozwoliła na przyspieszenie rozwoju motoryzacji. Jakie są zalety tego wynalazku względem opony diagonalnej i jak wyglądał jego rozwój?
Nazwa opony radialnej wzięła się od sposobu "instalacji" warstwy osnowy, która jest układana promieniowo (radialnie) do osi czoła opony. Warstwa osnowy nazywana jest także szkieletem opony. Składa się z cienkich drutów i tkanin, które są ułożone w proste łuki.
Na boku opony można znaleźć informację czy jest ona radialna, czy diagonalna.
Opona radialna - początki
Sprawdź jak produkuje się opony
Pierwsza opona, która konstrukcją przypominała radialną powstała w 1913 roku. Opracowana została przez Brytyjczyków Graya i Slopera pracujących dla firmy Palmer Tyre Company. Rozwiązanie nie przyjęło się i nie weszło do seryjnej produkcji.
Kolejnym prototypem była tak zwana "klatka na muchy" (ang. "fly trap") zaprojektowana w 1929 roku przez inżyniera Michelin Mariusa Mignola. Jej ścianki boczne zostały zastąpione przez łuki wykonane ze stali, które były rozmieszczone co 1,5 cm. Wewnątrz zainstalowano specjalnie wzmocnioną dętkę. Rozwiązanie miało dwie podstawowe zalety:
-
opona nagrzewała się w mniejszym stopniu,
-
samochód prowadził się stabilniej.
Koncepcja ta zyskała uznanie i była dalej rozwijana, aż do 1946 roku, kiedy oponę radialną wprowadzono na stałe do produkcji.
Konstrukcja wewnętrzna pierwszych opon radialnych - tak zwana "klatka na muchy".
Opona radialna - wprowadzenie do produkcji
Dowiedz się więcej o rozwoju opon
Rok 1949 to wprowadzenie do sprzedaży opony Michelin X (pierwotna nazwa: 185-400 SP) i opatentowanie opony radialnej ze stalowymi opasaniami.
Dalsza historia wyglądała następująco:
-
1951 - Pirelli opracowuje swoją oponę radialną o nazwie Cinturato, jej opasania są wykonane z wiskozy,
-
1952 - pojawiają się pierwsze opony radialne do samochodów ciężarowych,
-
połowa lat 50. - kolejne firmy rozpoczynają produkcję opon radialnych (są to Continental, Dunlop, Firestone i Uniroyal),
-
1979 - powstają pierwsze opony radialne BiB X do maszyn rolniczych,
-
1981 - wprowadzone zostają radialne opony lotnicze do samolotu bojowego Dassault Mirage III,
-
1984 - opracowana zostaje pierwsza radialna opona motocyklowa,
-
1987 - opona radialna motocyklowa wchodzi do produkcji.
W 1970 roku doszło do ciekawej sytuacji:
-
98% opon do samochodów osobowych produkowanych w USA zaliczanych było w dalszym ciągu do diagonalnych lub opasanych,
-
97% opon we Francji i 80% we Włoszech było oponami radialnymi.
Proces upowszechniania się opon radialnych w USA rozpoczął się znacznie później niż w Europie. Opony radialne zdobyly popularność po tym, jak Ford niezadowolony z amerykańskich propozycji opon diagonalnych wybrał model Michelin X na fabryczne wyposażenie Lincolna Continental Mark III. Miało to miejsce w 1966 roku.
Drugim powodem przyspieszenia "radializacji" na terenie Stanów Zjednoczonych były kryzysy naftowe lat siedemdziesiątych. Związane to było z niższymi kosztami eksploatacji opon radialnych.
Michelin X - pierwsza seryjnie produkowana opona radialna.
Opona radialna a diagonalna
Jakie cechy opon są najważniejsze?
Osnowa opony diagonalnej składa się z kilku warstw tkanin, które są ułożone na przemian w dwóch kierunkach, pod różnym kątem (mniejszym niż 90 st.). Ilość warstw zależna jest od przeznaczenia i rozmiaru opony. Oponę diagonalną z opasaniem nazywa się oponą opasaną.
W oponie radialnej osnowę układa się pod kątem 90 stopni do osi czoła opony. Wzmacniające opasanie stosuje się w czole opony (jest to warstwa kordu, obecnie wykonuje się ją głównie ze stali). Takie ułożenie osnowy zwiększa elastyczność boku opony, a opasania zapewniają usztywnienie bieżnika, co odpowiednio poprawia zachowanie się podczas jazdy po łuku i zwiększa powierzchnię styku opony z nawierzchnią.
Zalety opony radialnej w porównaniu do diagonalnej:
-
lepsza trakcja (podczas przyspieszania, hamowania i pokonywania zakrętów),
-
mniejsze wydzielanie ciepła,
-
mniejsze opory toczenia,
-
odporność na duże prędkości,
-
większa trwałość.
Wynalezienie opony radialnej pozwoliło ogumieniu sprostać wymaganiom stawianym przez szybko rozwijający się przemysł samochodowy i dało możliwość dalszego rozwoju branży.