Jak odróżnić samochód terenowy od SUV?

Auta segmentu SUV są często mylone z samochodami terenowymi, mimo że mają z nimi niewiele wspólnego. Jak odróżnić typową terenówkę od auta typu SUV?

Z ciekawą sytuacją mamy do czynienia w Stanach Zjednoczonych. Ponad 90% samochodów określanych tam mianem „terenówek” nie jest nawet wyposażonych w napęd na cztery koła. Nie posiadają go niektóre wersje Jeep Grand Cherokee, samochodu uważanego za typową terenówkę. Co więcej, auta posiadające napęd 4x4 w większości nie są wyposażone w reduktor terenowy czy blokadę międzyosiową napędu 4x4 (wspomniany Jeep Grand Cherokee też występuje w takich wersjach). Te same modele sprzedawane w Europie często są już terenówkami w pełnym tego słowa znaczeniu.

Prawie wszystkie samochody o wyglądzie auta terenowego sprzedawane w Europie (samochody terenowe i uterenowione segmentu SUV) są wyposażone w napęd 4x4. Warto jednak pamiętać, że autem typu SUV nie poszalejemy w terenie.

Co więcej, mniejsze samochody uterenowione segmentu kompaktowych crossoverów i miejskich crossoverów występują zarówno w wersji z napędem na jedną oś jak i z napędem na obie osie. Łatwo się w tym wszystkim pogubić, prawda? Poniżej przedstawiamy najważniejsze różnice w budowie tych samochodów.

 O autorze...

Dariusz Wojdas - mgr inż. mechaniki o specjalności samochodowej, absolwent Politechniki Śląskiej, Politechniki Opolskiej i Wyższej Oficerskiej Szkoły Samochodowej. Od siedemnastu lat licencjonowany kierowca rajdowy, ekspert od samochodów sportowych, terenowych i z napędem 4x4 (cywilnych, sportowych, rajdowych i wojskowych).

Jak odróżnić terenówkę od auta typu SUV?

Podstawowe różnice

• auto terenowe musi mieć reduktor terenowy (są to biegi terenowe, które o połowę zmniejszają prędkość na każdym biegu – łatwiej wtedy pokonywać przeszkody terenowe, np. błoto lub piasek),
• auto terenowe musi mieć pełną blokadę międzyosiową (jeśli jej nie ma, jazda w terenie grozi uszkodzeniem układu przeniesienia napędu i ugrzęźnięciem),
• samochód terenowy nie ma silnika poprzecznego (brak możliwości zamontowania reduktora przy takiej konstrukcji).

Reduktor i blokada międzyosiowa w typowych terenówkach są obsługiwane tylko manualnie przez kierowcę. Wystarczy poszukać odpowiedniej dźwigni lub przełącznika w kabinie. Jeśli takich nie ma, mamy do czynienia z autem uterenowionym.

Samochodem, który nie jest terenowy nie wolno jeździć po wodzie głębszej niż prześwit samochodu i po skałach. Jazda na „zwykłym” pierwszym biegu i tak jest wówczas za szybka i grozi uszkodzeniem sprzęgła (spaleniem) w przypadku manualnej skrzyni biegów.

Wiele samochodów z napędem na cztery koła posiada „pseudo” blokadę międzyosiową napędu 4x4, ale nie ma reduktora. Są to między innymi:

• Toyota RAV4 trzeciej generacji,
• Nissan X-Trail,
• Land-Rover Freelander II,
• Jeep Patriot/Compass,

Taka blokada jest niepełna i realizowana za pomocą sprzęgła ciernego wielotarczowego. Rozwiązanie to nie zapewnia pełnego blokowania przy dużych obciążeniach, które mają miejsce podczas jazdy na piasku lub błocie.

Możemy wyróżnić również auta posiadające reduktor, które nie są wyposażone w pełną blokadę międzyosiową napędu 4x4:

• Subaru Forester z manualną skrzynią biegów,
• Mercedes ML pierwszej generacji.

Powyższe auta zalicza się do uterenowionych (do nich należą auta typu SUV). W większości samochodów uterenowionych nie występuje żaden przełącznik lub dźwignia służąca do bezpośredniego sterowania pracą układu napędowego, np. przy sprzęgle Haldex.

Konstrukcja ramy nośnej

Nie tylko w układzie napędu możemy znaleźć różnice pomiędzy samochodami terenowymi a typu SUV.

W samochodach terenowych mamy do czynienia z podłużnicową ramą nośną, która jest zwykle oddzielona od nadwozia, ale może być też do niego przyspawana. Konstrukcje samochodów uterenowionych (a więc także SUV) opierają się o płyty podłogowe samochodów osobowych.

W terenówkach jest znacznie sztywniejsze nadwozie i kabina niż w uterenowionych, zarówno pod względem sztywności skrętnej jak i sztywności giętnej. Jazda po bezdrożach autem bez ramy nośnej może być przyczyną pęknięcia płyty podłogowej, a nawet uszkodzenia spawów i zgrzewów nadwozia. Jest kolejny powód dlaczego autem typu SUV nie da się jeździć w terenie.

Zawieszenie i silnik

Samochody terenowe posiadają znacznie twardsze zawieszenie o dużym skoku koła, które jest dużo bardziej wytrzymałe i umożliwia jazdę po nierównych drogach w terenie. Zawieszenie aut uterenowionych przypomina te z samochodów osobowych. Przy ostrej jeździe w terenie mogą ulec zgięciu lub pęknięciu wahacze i drążki zawieszenia.

Zupełnie inaczej zbudowany jest też silnik samochodu terenowego:

• układ smarowania jest dostosowany do działania w różnych pozycjach , np. na stromych podjazdach,
• układ chłodzenia jest znaczniej bardziej wydajny – utrzymuje odpowiednią temperaturę podczas długiej jazdy z małą prędkością i przy dużym obciążeniu silnika.
• posiada rozwiązania chroniące przed zalaniem: układ dolotowy utrudniający zassanie wody przez silnik, umieszczony wysoko osprzęt silnika wrażliwy na wodę lub osprzęt silnika odporny na zalanie.

Cały układ przeniesienia napędu w samochodach terenowych (sprzęgło, skrzynia biegów, skrzynia rozdzielczo-redukcyjna, wały napędowe, mechanizmy różnicowe osiowe, półosie i przeguby napędowe) jest wytrzymały, przystosowany do przenoszenia dużych momentów obrotowych przy małych prędkościach obrotowych oraz zabezpieczony przed zalaniem i kontaktem z podłożem (za pomocą podłużnicowej ramy nośnej). Wodoodporna jest także instalacje elektryczna i elektroniczna wraz z czujnikami, sterownikami i siłownikami.

Co ciekawe, ceny samochodów terenowych i SUV tej samej klasy i wielkości są podobne, mimo zasadniczych różnic w konstrukcji.

Różnice w prowadzeniu terenówki i SUV

Samochody terenowe i segmentu SUV inaczej się prowadzi. Jest to związane z rozkładem masy własnej auta pomiędzy osie, systemem napędu 4x4 oraz budową i zestrojeniem zawieszenia.

Silniki i skrzynie biegów w samochodach SUV są zwykle umiejscowione poprzecznie przed przednią osią samochodu. Sprawia to, że przód takiego auta jest prawie dwa razy cięższy niż tył. Podobna sytuacja ma miejsce w większości samochodów osobowych z napędem na przód. Taki rozkład masy pomiędzy osie oraz napęd 4x4, który jest realizowany przez automatyczne dopędzanie tylnej osi powoduje podsterowność auta. Samochód prowadzi się wówczas tak samo jak osobówkę z napędem przednim.

SUV lub terenówka - wybór należy do klienta

Taki sam model samochodu może być terenówką lub autem segmentu SUV. Wszystko jest zależne od rodzaju wyposażenia. Możliwy jest zakup auta z reduktorem i blokadą międzyosiową napędu 4x4 (samochód będzie terenowy) lub zakup wersji bez tych rozwiązań (auto będzie klasyfikowane jako SUV). Taka możliwość jest między innymi w VW Touareg drugiej generacji i Mercedesie ML drugiej generacji.

Jesteś posiadaczem samochodu terenowego lub SUV i nie wiesz jakie opony kupić do swojego auta? Skontaktuj się z działem obsługi klienta Oponeo.pl. Pomożemy Ci wybrać odpowiednie opony.

W następnym artykule opiszemy pakiety usług, które można otrzymać po zakupie opon niektórych producentów. Nie przegap!