Prawie 90 lat temu bracia Franc i Peter Sumi, Alojz Pirc oraz Jozko Veber założyli spółkę Atlanta, zajmującą się handlem wyrobami gumowymi. Tak narodził się protoplasta firmy Sava, dziś wiodącego środkowoeuropejskiego producenta opon, który po szeregu przekształceń, wchodzi obecnie w skład koncernu Goodyear.
W 1920 roku w Kranj, obecnie jednym z największych miast Słowenii (wówczas była to część Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców), spotkała się czwórka rzutkich przedsiębiorców z pomysłem na wspólny biznes. Bracia Franc i Peter Sumi wcześniej parali się handlem. Kupcem był też Jozko Veber, ale z pobliskiego Zali Log, natomiast Alojz Pirc był wykwalifikowanym inżynierem. Założycielski kwartet rozpoczynał wspólną działalność od dystrybucji najróżniejszych materiałów gumowych. Po kilku miesiącach panowie dojrzeli do przemodelowania tej działalności w kierunku produkcji. W 1921 roku Atlanta zmieniła nazwę na Vulkan, a niedługo później zaczęła wytwarzać gumowe podeszwy do butów, a z czasem również inny asortyment, taki jak zabawki, piłki i płaszcze przeciwdeszczowe.
Na dziesięciolecie Vulkana, jego szefowie i twórcy zdecydowali o sprzedaży swojego dziecka austriackiej firmie Semperit. Po tej zmianie rozpoczął się nowy rozdział w historii słoweńskiego przedsiębiorstwa. Dodajmy, że był to również początek całej serii przekształceń własnościowych, które zakończyły się dopiero w czasach nam bliskich, bo w roku 1997. O tym jednak później.
Sava - najpierw Semperit, potem Continental
Zobacz najpopularniejsze modele opon Sava
Wróćmy do 1932 roku, gdy pod skrzydłami Semperit, spektrum działania firmy w istotny sposób poszerzyło się o opony rowerowe, gumowe części do maszyn, gumowe węże oraz elementy izolacyjne. Nowy właściciel zainwestował też w unowocześnienie fabryki zlokalizowanej w Kranj i systematycznie zwiększał produkcję.
Jej rozkwit nastąpił jednak w innych rękach, bo w 1940 roku w słoweńskiej firmie doszło do kolejnej poważnej transformacji. Tym razem przejął ją niemiecki koncern Continental. Wtedy w Kranj na dobre ruszyła produkcja opon – na początku tych przeznaczonych do samochodów osobowych. Warto podkreślić, że w tym czasie Słoweńcy wytwarzali też ponad pięćset innych artykułów gumowych adresowanych do różnych sektorów rynku – od przemysłu ciężkiego po obuwniczy.
Sava - po wojnie na własność państwową
W 1946 roku w firmie rozpoczął się proces nacjonalizacji, który objął nie tylko republikę słoweńską, ale i całą Jugosławię. Gdy przedsiębiorstwo przeszło na własność państwa, przemianowano je na Sava Rubber Products Company (oryginalna nazwa to Tovarna Gumijevih Izdelkov Sava) i błyskawicznie wznowiono w nim produkcję opon samochodowych, dętek, uszczelek oraz gumowych taśm przenośnikowych. Dwa lata później zaprojektowano charakterystyczne, znane do dziś logo marki.
W 1954 roku jej produkty zaczęły trafiać na eksport, początkowo głównie do krajów Europy Środkowej i Wschodniej. Rosnący popyt doprowadził do otwarcia w 1956 roku nowej fabryki na przedmieściach Kranj, w której dziewięć lat później powstała pierwsza opona bezdętkowa oraz opona przeznaczona do samochodów o wysokich osiągach. Wkrótce rozpoczęto też produkcję opon diagonalnych oraz cenionych na świecie radialnych opon osobowych z opasaniem stalowym.
Sava - stabilizacja z Goodyearem
Wraz z szybkim rozwojem i otwarciem się na rynki zagraniczne, firmą znów zainteresowali się zagraniczni inwestorzy. W 1967 roku Sava zdecydowała się na powtórny mariaż z Austriakami z Semperit, który doprowadził do stworzenia pięć lat później spółki Sava-Semperit. W 1985 roku historia omal po raz drugi nie zatoczyła koła, bowiem właścicielem austriackiej firmy stał się Continental. Zamiast powrotu pod skrzydła niemieckiego koncernu, szefowie słoweńskiego koncernu rozpoczęli jednak negocjacje z Goodyear Tire & Rubber Company. Zakończyły się one historycznym porozumieniem w 1997 roku, gdy Sava stała się integralną częścią amerykańskiej grupy. Jest nią zresztą do dziś.
Pod koniec lat dziewięćdziesiątych słoweńska firma przejęła kilka mniejszych firm działających w branży chemicznej i gumowej (między innymi Belinka, Astra, Chemo, Guma oraz Teol). W roku 2000, w sam raz na osiemdziesiąte urodziny, Sava udanie zadebiutowała na giełdzie papierów wartościowych w Lublanie. Od lat, co podkreślają szefowie firmy, Sava jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych słoweńskich marek na świecie.
Dziś w skład holdingu Sava Group wchodzi aż 31 firm działających również w takich branżach, jak turystyka (np. spółka Sava Hoteli Bled zarządza kilkunastoma hotelami na terenie Słowenii), finanse, handel, medycyna oraz energetyka (np. spółka Ensa zajmująca się między innymi produkcją energii ze źródeł odnawialnych). Największe doświadczenie, bo kilkudziesięcioletnie Sava ma jednak w produkcji opon. Tylko w Sava Tires pracuje obecnie blisko 1,5 tysiąca osób, a w fabrykach słoweńskiej firmy produkowane jest ogumienie do samochodów osobowych, dostawczych i ciężarowych. W Polsce marka Sava jest jednym z liderów rynku opon ciężarowych w segmencie ekonomicznym.
Czy znalazłeś informacje, których szukałeś?